Çin alimləri asteroid təhlükəsinə qarşı ilk dəfə nüvə müdafiə üsulunu təqdim etdi

Asteroid təhlükəsi və müdafiə ehtiyacı

2013-cü ildə Rusiyanın Çelyabinsk şəhəri üzərində partlayan asteroid kosmosdan gələn təhlükənin real olduğunu göstərdi. Bu hadisə maddi ziyanla nəticələnsə də, daha böyük asteroidlərin yaratdığı təhlükə hələ də ciddi narahatlıq doğurur. NASA 2068-ci ildə Apophis asteroidinin Yerə təhlükə yaratmayacağını açıqlayıb, lakin digər asteroidlər hələ də izlənilir.

Çin alimlərinin yeni yanaşması

Çin Elmlər Akademiyasının Roket Texnologiyaları İnstitutu alimləri asteroidlərə qarşı iki nüvə müdafiə üsulu təklif edirlər: səthi partlayış və dərin krater yaratmaq üçün nüvə partlayışı. Səthi partlayış daha sürətli tətbiq oluna bilər, lakin enerji ötürməsi zəifdir. Dərin partlayış isə asteroidin daxilində krater yaradaraq daha güclü enerji ötürür və daha effektiv nəticə verir.

Dərin partlayışın üstünlükləri

Tədqiqatda qeyd olunur ki, dərin krater yaratmaq üsulu təxminən 100 metr ölçüsündə asteroidləri məhv edə bilər, 1 kilometr ölçüsündə olan asteroidlərin trayektoriyasını isə dəyişdirə bilər. Bu üsulun əsas üstünlüyü enerji ötürməsinin güclü olmasıdır. "Flyby pre-excavation detonation mode" adlanan bu texnika kraterin yerini avtonom seçərək dərin partlayış həyata keçirir və beləliklə, enerji daha effektiv ötürülür.

Texniki və praktiki çətinliklər

Asteroidin tərkibi müdafiə üsulunun seçilməsində həlledici rol oynayır. Bundan başqa, nüvə başlığının kosmosa təhlükəsiz çatdırılması da böyük texniki problem olaraq qalır. Qısa xəbərdarlıq zamanı səthi partlayış üstünlük təşkil edə bilər, çünki daha sürətli tətbiq olunur. Uzun xəbərdarlıq zamanı isə dərin partlayış üsulu tövsiyə edilir.

NASA-nın DART missiyası və gələcək perspektivlər

2022-ci ildə NASA-nın DART missiyası ilə asteroid Dimorphosun orbitini dəyişmək mümkün oldu. Bu, asteroid müdafiəsində yeni mərhələ açdı. Çin alimlərinin təklif etdiyi dərin nüvə partlayışı isə daha böyük asteroidlərə qarşı effektiv müdafiə imkanı yaradır.

İnsanlar üçün təhlükəsiz gələcək

Çin alimləri bu üsulu "Yer üçün təhlükəsizliyi təmin edəcək" bir addım kimi qiymətləndirirlər. Bu tədqiqat asteroid təhlükəsinə qarşı mübarizədə yeni ümidlər yaradır və gələcəkdə planetimizi qorumaq üçün mühüm vasitə ola bilər.