Çin texnologiyada Yaponiyanı necə geridə qoyub lider oldu?

Çin texnologiyada yeni zirvəyə qalxdı

Çin ilk dəfə olaraq Yaponiyanı geridə qoyaraq, qlobal "Texnologiya və İnnovasiya İrəliləyişi" reytinqində 193 ölkə arasında birinci yeri tutub. Brand Finance şirkətinin araşdırmasına görə, Çin elektrik avtomobilləri, süni intellekt, bərpa olunan enerji və TikTok, WeChat kimi böyük rəqəmsal platformaların qlobal təsiri sayəsində bu mövqeyə yüksəlib.

ABŞ üçüncü, Koreya və Sinqapur yüksəlir

Reytinqdə ABŞ üçüncü, Cənubi Koreya beşinci, Sinqapur isə doqquzuncu yerdədir. Böyük Britaniya və İsveçrə texnoloji yumşaq güc reytinqində müvafiq olaraq altıncı və onuncu yerləri tutublar, baxmayaraq ki, onların brendləri qlobal texnologiya brendləri siyahısına daxil olmayıb.

Brendlərin dəyəri və sürətli artım sahələri

Brand Finance-in "2026-cı ilin Qlobal Texnologiya Brendləri 100-lüyü" hesabatına əsasən, ABŞ-ın 46 texnologiya brendi ümumi 2.88 trilyon ABŞ dolları (təxminən 4.9 trilyon AZN) brend dəyərinə malikdir və bu, 2020-ci ildən bəri 144% artım deməkdir. Çin isə 25 texnologiya brendi ilə 464.9 milyard ABŞ dolları (təxminən 792 milyard AZN) brend dəyəri ilə qlobal bazarın 12.6%-ni təşkil edir. Çin brendlərinin artım tempi son altı ildə 29%-ə yavaşlayıb, əsas səbəblər platforma iqtisadiyyatına nəzarətin güclənməsi, geosiyasi amillər və kapital bazarındakı risklərdir.

Yaponiyanın texnologiya brendlərinin ümumi dəyəri 71.3 milyard ABŞ dolları (təxminən 121 milyard AZN) təşkil edir. Nintendo, PlayStation və Sony kimi oyun sənayesi brendləri Yaponiyanın texnoloji brend dəyərinin 4% artmasına səbəb olub.

ABŞ-da Apple, Microsoft, Google və Amazon kimi dörd nəhəng brend ümumi texnoloji brend dəyərinin təxminən 70%-ni təşkil edir. Nvidia brend dəyərini 109.8% artıraraq 184.3 milyard ABŞ dollarına (təxminən 314 milyard AZN) çatdırıb və ən sürətli artan brend olub. Broadcom (81.1%) və AMD (75%) də yarımkeçirici sənayesində sürətli artım nümayiş etdiriblər.

Sektorlar üzrə vəziyyət

Yarımkeçirici sənayesi, süni intellektə olan tələbat və çip sənayesinin güclü inkişafı sayəsində, brend dəyərinin 9.1%-ni təşkil etməsinə baxmayaraq, 56% artımla ən sürətlə böyüyən sahədir. Elektronika və ev əşyaları sektoru isə brend dəyərinin 27%-ni təşkil edir, lakin artım tempi 10%-dən aşağıdır, bu da sahənin yetkinləşdiyini göstərir.

Media sektoru (24.2%) və internet proqram təminatı sahəsi (21.4%) isə sürətlə böyüyən ikinci və üçüncü sahələrdir. Hesabatda ilk dəfə olaraq OpenAI siyahıya daxil olub və 31-ci yerdə qərarlaşıb, Anthropic isə 75-ci yerdədir. Bu, generativ süni intellekt texnologiyalarının qlobal texnologiya sənayesində yeni dəyər mənbəyi olduğunu göstərir.

Texnologiyanın gündəlik həyata təsiri

Bu rəqabət yalnız şirkətlər və ölkələr üçün deyil, həm də insanların gündəlik həyatına təsir edir. Elektrik avtomobillərinin yayılması, süni intellektin inkişafı və sosial media platformalarının qlobal təsiri insanların ünsiyyət, iş və əyləncə tərzini dəyişdirir. Çin və ABŞ kimi ölkələrin texnoloji liderliyi gələcəkdə yeni innovasiyaların sürətlə yayılmasına zəmin yaradır.

Bu reytinq texnologiyanın qlobal güc balansını göstərir və ölkələrin iqtisadi, sosial və siyasi gücünü artırır. Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin diqqət yetirdiyi sahələrdən biri olan texnoloji inkişaf, ölkəmiz üçün yeni imkanlar və çağırışlar yaradır.