Çin uzunmüddətli kosmik uçuşlarda insan sağlamlığını necə yenidən kəşf edir?

Kosmik insan tədqiqatlarında yeni dövr

Çin İnsanlı Kosmik Agentliyi aprelin 1-də yeni kosmik insan tədqiqat proqramı üçün təkliflərin qəbuluna başlayır. Bu proqram uzunmüddətli kosmik uçuşlarda insanların sağlamlığının qorunması ilə bağlı əsas və perspektivli elmi məsələləri araşdırmağı hədəfləyir.

Sağlamlığın sirlərini açmaq

Proqram çərçivəsində insan nümunələri, orqanoidlər və hüceyrələr tədqiqat obyektləri kimi istifadə olunacaq. Mikroqravitasiyanın sümük və əzələlərə təsiri, uzunmüddətli kosmik uçuşların və Yerə qayıtdıqdan sonrakı dövrün ürək-damar sistemi, metabolizm, kognitiv funksiyalar və yaşlanma proseslərinə təsiri araşdırılacaq. Bu tədqiqatlar həm taikonautların sağlamlığına, həm də Yer üzündə ictimai sağlamlıq sahəsinə fayda verəcək.

Tiangong stansiyası və gələcək planlar

Çin orbitdəki Tiangong (Cənnət Sarayı) kosmik stansiyasında kosmik tibb təcrübələri aparır. 2023-cü ilin iyunundan bəri 387 layihə təqdim olunub, onlardan 53-ü milli kosmik laboratoriyada həyata keçirilib. Bu il Tiangong stansiyasına iki heyət göndəriləcək və ən azı bir taikonaut bir ildən çox orbitalda qalacaq. Bu, uzunmüddətli kosmik missiyaların sınağıdır.

Ekspert fikri və nailiyyətlər

Çin Astronavt Tədqiqat və Təlim Mərkəzinin tədqiqatçısı Li Yinghui bildirir ki, Çin kosmik orqan çipi üzrə ilk tədqiqatını tamamlayıb və dünyada ilk süni qan damar toxuması çipi tədqiqatını uğurla həyata keçirib. Bu nailiyyətlər ürək sağlamlığı, əzələ sistemi, neyrodegenerativ xəstəliklər, insan yaşlanması və dərmanların qoruyucu təsiri ilə bağlı elmi araşdırmalara dəstək verir.

Ümid və gələcəyə baxış

Çin 2030-cu ilə qədər insanlı Ay enişi həyata keçirməyi planlaşdırır. Bu proqram kosmik insan atlası və tədqiqat bazası yaradaraq uzunmüddətli orbital missiyalarda taikonautların sağlamlığını qorumağa və insanlığın kosmosda yeni sərhədlərə irəliləməsinə xidmət edir. Eyni zamanda, bu tədqiqatlar Yer üzündə sağlamlıq sahəsində yeni kəşflərə yol açacaq və insanların həyatına birbaşa təsir göstərəcək.