Çində 10 Milyon Immun Hüceyrəsi ilə Dünyanı Dəyişdirəcək Unikal Atlas Hazırlandı

Çin immun hüceyrə atlası: yeni dövrün açarı

Çin alimləri 428 sağlam yetkin şəxsin immun hüceyrələrini dərindən tədqiq edərək, 10 milyondan çox hüceyrənin gen, protein, RNA və epigenom məlumatlarını birləşdirən Çin Immune Multi-Omics Atlası (CIMA) yaratdılar. Bu unikal atlas immun sistemin funksional müxtəlifliyini və genetik fərqliliklərini ilk dəfə bu qədər geniş miqyasda ortaya qoyur.

Tədqiqatın genişliyi və əhəmiyyəti

Tədqiqatda 189 kişi və 239 qadın, 20-dən 77 yaşa qədər iştirak edib. CIMA məlumatları Avropa və Yaponiya populyasiyalarının məlumatları ilə müqayisə olunub. Maraqlıdır ki, CIMA və Yaponiya məlumatlarının 93%-dən çoxu üst-üstə düşür, amma Avropa məlumatları ilə uyğunluq yalnız 44% təşkil edir. Bu, immun hüceyrələrinin funksiyalarında əhəmiyyətli regional fərqliliklərin olduğunu göstərir.

Genetik fərqliliklər və yaşın təsiri

Tədqiqatda rs11886530 gen variantının Şərqi Asiya populyasiyalarında geniş yayıldığı aşkar edilib. Bu allel T hüceyrələrində NPAS2 və NR1D1 genlərinin tənzimlənməsində rol oynayır. Yaş artdıqca iltihab yaradan ağ qan hüceyrələrinin sayı artır, dendritik hüceyrələrdə isə gen ifadəsi dəyişir. Bu, yaşlanmanın immun sistem üzərində dərin təsirlərini göstərir.

Ekspert rəyi və gələcək perspektivlər

Shanxi Medical University–BGI Collaborative Center-dən Jianhua Yin bildirir ki, “atlas klinik baxımdan çox önəmli bir resursdur”. University of North Carolina School of Medicine-dən Kay Chung isə əlavə edir ki, bu məlumatlar fərdi immun terapiyaların inkişafına təkan verəcək.

İnsan həyatına təsiri

Bu atlas sayəsində immun sistemin fərdi xüsusiyyətləri daha yaxşı başa düşüləcək. İnsanlar yaşlandıqca immunitetdə baş verən dəyişikliklərin səbəbləri aydınlaşacaq, xəstəliklərin qarşısının alınması və müalicəsi üçün yeni strategiyalar hazırlanacaq. Tədqiqat həmçinin müxtəlif etnik qrupların immun reaksiyalarındakı fərqləri ortaya qoyaraq, qlobal səhiyyədə fərdiləşdirilmiş yanaşmanın vacibliyini vurğulayır.

Çin alimlərinin hazırladığı bu atlas immunologiya sahəsində yeni bir səhifə açır. Onun klinik və sosial əhəmiyyəti gələcəkdə insanların sağlamlığının qorunmasında mühüm rol oynayacaq.