Çində 2000 illik qədim kompüter: Tarixi texnologiya dünyanı heyrətləndirir

Qədim dəzgahın müasir texnologiyalara bənzərliyi

Çində, 2012-ci ildə bir məzarlıqda aşkar edilən və 'Tixuatsi' adlanan toxuculuq dəzgahı, proqramlama prinsiplərinə əsaslanan ilk cihazlardan biri ola bilər. Çin Elm və Texnika Assosiasiyasının məlumatına görə, bu dəzgahın iş prinsipləri müasir kompüterlərin işinə bənzəyir.

Mütəxəssislər toxuculuq dəzgahını bərpa edərək onun necə işlədiyini öyrəniblər. Yeni dərc olunan araşdırmaya əsasən, bu cihaz kompüter anlayışına uyğun gəlir: 'Bu cihaz, təlimatları qəbul edən və proqramı icra edərək nəticə əldə edən bir maşındır.'

Toxuculuq dəzgahının xüsusiyyətləri

'Tixuatsi' dəzgahı 10470 ədəd uzununa sapdan və 86 proqramlaşdırıla bilən lövhədən ibarət idi. Dəzgahın iş prinsipi müasir ikilik rəqəm sisteminə bənzədilir: sapın yuxarı qalxması '1', aşağı enməsi isə '0' mənasına gəlirdi. Bambuk və ya ipdən hazırlanmış perfokartlar vasitəsilə ipək üzərində mürəkkəb naxışlar kodlaşdırılırdı. Dəzgahın proqramlanması ilə bir anda 100-ə qədər cihaz dəqiq və sinxron şəkildə işləyə bilirdi. Bu texnologiya, ipək istehsalını əl işləri ilə müqayisədə xeyli sürətləndirir və asanlaşdırırdı. Bu da Çinin yüksək keyfiyyətli ipək istehsalında əsrlər boyu liderliyini izah edir.

Tarixin ən qədim kompüterləri

'Tixuatsi' dəzgahı dünyanın ilk kompüteri adlandırıla biləcək yeganə namizəd deyil. 1900-cü ildə, qədim yunan gəmisinin qalıqları arasında tapılan antik mexanizm də bu ada iddia edir. Bronz dişli çarxlar, mil qalıqları və qədim yunan yazıları ilə zəngin olan bu cihazın səma cisimlərinin hərəkətini hesablayan analoq kompüter olduğu müəyyən edilmişdi. O, astronomik hadisələrin tarixini dəqiqliklə hesablamaq üçün istifadə olunurdu.

İnsan tarixində texnologiyanın izi

'Tixuatsi' dəzgahı, texnologiyanın qədim zamanlardan bəri insan həyatını necə dəyişdirdiyini göstərir. Bu cür kəşflər, texnoloji irəliləyişlərin yalnız müasir dövrə aid olmadığını sübut edir, əksinə, insan yaradıcılığının qədim köklərə dayandığını xatırladır.