Çində İlk Dəfə: Süni İntellektlə İdarə Olunan Elektron Mikroskop Hazırlandı

Süni intellektlə idarə olunan mikroskop materialşünaslıqda inqilab yaradır

Çin alimləri dünyanın ilk süni intellektlə idarə olunan ötürücü elektron mikroskop sistemini – “Aeye-1”i hazırlayıblar. Bu sistem ənənəvi əl ilə idarəetmədən tam avtonom, süni intellekt əsaslı tədqiqata keçidi təmin edir. “Aeye-1” Çin Elmlər Akademiyasının Dalian Kimya Fizikası İnstitutu və Şenyang Avtomatlaşdırma İnstitutunun birgə əməkdaşlığı nəticəsində yaradılıb.

Mayın 24-də Pekində Çin Neft və Kimya Sənayesi Federasiyasının keçirdiyi ciddi qiymətləndirmədən uğurla keçən bu texnologiya dünyada birinci sayılır və Çin elmi alətlər sahəsində beynəlxalq liderliyə yüksəlib.

Ötürücü elektron mikroskoplar qabaqcıl materiallar, təmiz enerji və həyat elmləri sahəsində vacib alətlərdir. Lakin yüz il ərzində bu texnologiya əsasən əl ilə idarə olunub ki, bu da aşağı səmərəlilik, yüksək subyektivlik və dəqiq, geniş miqyaslı kvantitativ məlumatların əldə edilməsində çətinliklər yaradıb.

“Aeye-1” beş əsas texniki problemi – yüksək vakuumda nümunə daşınması, avtonom elektron optik tənzimləmə, nanosəviyyəli dəqiqliklə lokallaşdırma, avtonom TEM görüntüləmə və ağıllı analiz, həmçinin sistem vəziyyətinin qavranılması və ağıllı planlaşdırma – uğurla həll edib. Bu sistem nümunə təchizatı, görüntüləmə və məlumatların təhlili proseslərini tamamilə avtonom şəkildə həyata keçirir.

Dalian Kimya Fizikası İnstitutunun aparıcı professoru Deng Dehui bildirib ki, “Aeye-1”in görüntü analizi insan əməliyyatından 300 dəfədən çox sürətlidir. Praktiki testlərdə molekulyar süzgəclərin mikrostruktur analizində sistem gündə orta hesabla 168 nümunəni analiz edir və 4000-dən çox yüksək dəqiqlikli şəkil çəkir. İki həftəlik iş müddətində əldə olunan məlumat həcmi ənənəvi əl ilə idarə olunan mikroskopun bir illik işinə bərabərdir.

Sistem həmçinin mikrostruktur statistikalarını əhatə edən peşəkar analitik hesabatlar hazırlayır. Bu texnologiya material genomikası, yaşıl enerji və həyat elmləri sahələrində sürətli irəliləyişlərə səbəb olacaq.

Ümumilikdə, “Aeye-1” elmi tədqiqatlarda səmərəliliyi artırmaqla yanaşı, yeni materialların və texnologiyaların inkişafına təkan verəcək, elmin müxtəlif sahələrində yeni imkanlar açacaq.