Çində Kripto Pul Yuyulmasında Həddi Aşan Artım Niyə Narahatlıq Yaradıb?

Kripto Pul Yuyulmasında Yeni Dövr

Kripto valyutaların sürətlə yayılması ilə yanaşı, onların qanunsuz yuyulması da kəskin artıb. Chainalysis şirkətinin məlumatına görə, 2020-ci ildə 10 milyard dollar olan onchain pul yuyulması 2025-ci ildə 82 milyard dollar (təxminən 139 milyard AZN) səviyyəsinə çatıb. Bu, rəqəmsal cinayətlərdə yeni mərhələnin başladığını göstərir.

Çin Dilində Şəbəkələrin Rolunun Artması

Araşdırmalar göstərir ki, Çin dilində fəaliyyət göstərən pul yuyulma şəbəkələri məlum qanunsuz axınların təxminən 20%-ni təşkil edir. 2025-ci ildə bu şəbəkələr 16.1 milyard dollar (təxminən 27.3 milyard AZN) həcmində əməliyyat aparıb. Bu rəqəm onların nə qədər sürətlə böyüdüyünü və bazarda nə qədər geniş yayıldığını ortaya qoyur.

Telegram və Digər Platformalar

Çin dilindəki şəbəkələr Telegram bazarları, pul köçürənlər və OTC brokerlər kimi müxtəlif vasitələrdən istifadə edir. Telegram üzərindən fəaliyyət göstərən “zəmanət platformaları” alıcı və satıcıları bir araya gətirir. Satıcılar kanallar bağlandıqda dərhal digər kanallara keçərək fəaliyyətlərini davam etdirirlər. Bu, onların elastikliyini və qanunvericilik maneələrinə qarşı müqavimətini göstərir.

Mərkəzləşdirilmiş Birjalardan Daha Sürətli Böyümə

Çin dilindəki bu şəbəkələr, mərkəzləşdirilmiş birjalardan və DeFi protokollarından daha sürətlə inkişaf edir. 2025-ci ildə 1,800 aktiv cüzdan və 6 əsas xidmət növü ilə fəaliyyət göstərən bu şəbəkələr rəqəmsal cinayət təşkilatları ilə sıx əlaqədədir. Onların off-chain fəaliyyətləri cinayətkar qrupların pul yuyulmasında yeni üsullar tətbiq etdiyini göstərir.

İnsanlar və Cəmiyyət Üzərində Təsiri

Bu qanunsuz əməliyyatlar yalnız iqtisadi təhlükə yaratmır, həm də cəmiyyətin təhlükəsizliyini və ədalət sistemini sarsıdır. Pul yuyulması ilə mübarizə aparan orqanlar üçün bu şəbəkələrin aşkar edilməsi və dayandırılması böyük çağırışdır. İnsanlar isə bu rəqəmsal cinayət dalğasının arxasında duran təhlükələri anlamalıdır.

Nəticə

Kripto pul yuyulmasının sürətlə artması və Çin dilindəki şəbəkələrin bu prosesdəki dominant rolu rəqəmsal təhlükəsizlik sahəsində yeni yanaşmaların zəruriliyini ortaya qoyur. Bu, həm hüquq-mühafizə orqanları, həm də istifadəçilər üçün ciddi xəbərdarlıqdır.