Çinli DeepSeek AI: Dünya Nəhənglərini Sarsıdan İnnovasiya Nədir?

DeepSeek: Çinli startapın sürətlə yüksəlişi

2023-cü ildə Çində qurulan DeepSeek, High-Flyer şirkətinin AI laboratoriyası kimi fəaliyyətə başlayıb və may ayında müstəqil şirkətə çevrilib. Qısa müddətdə təqdim etdiyi V2 və V3 modelləri ilə süni intellekt sahəsində diqqət çəkib.

V3 modeli: Böyük güc, aşağı xərc

2024-cü ilin dekabrında təqdim olunan DeepSeek V3 modeli 671 milyard parametrə malikdir və təlimi 2 aydan az çəkib. Təlim xərci 5.6 milyon ABŞ dolları (təxminən 9.5 milyon AZN) olub ki, bu da Meta-nın Llama modelinin təlim xərclərinin 10%-dən azdır. Performans baxımından GPT-4o və Claude 3.5 Sonnet ilə eyni səviyyədədir.

R1 modeli: Açıq mənbə və əlçatanlıq

2024-cü ilin noyabrında təqdim olunan R1-Lite-Preview modeli OpenAI-nin o1 modelindən 20-50 dəfə ucuzdur. 2025-ci ilin yanvarında DeepSeek-R1 və DeepSeek-R1-Zero kimi açıq mənbə olaraq istifadəyə verilib. Bu, AI texnologiyasının geniş kütlələrə çatdırılması üçün mühüm addımdır.

DeepSeek-in bazar təsiri və rəqabət mühiti

DeepSeek V3 əsaslı AI Assistant ChatGPT-ni tətbiq mağazalarında üstələyib. Lakin chatbot Çin Kommunist Partiyasının qadağan etdiyi mövzulardan danışmır. Modellər veb, API və mobil tətbiqlər vasitəsilə əlçatandır. Nvidia DeepSeek V3-nün təqdimatından sonra bir gündə 17% dəyər itirib, bu da bazarda böyük narahatlıq yaradıb.

Ekspertlərin fikirləri və gələcək perspektivlər

OpenAI CEO-su Sam Altman R1 modelini "xüsusilə qiymətinə görə təsirli" adlandırıb. Venture kapitalist Marc Andreesen DeepSeek chatbotunu "görülmüş ən möhtəşəm və təsirli kəşflərdən biri" kimi qiymətləndirib. Digər ekspertlər isə DeepSeek-in ABŞ şirkətlərinin üstünlüyünü sarsıda biləcəyini bildirirlər, lakin təlim infrastrukturu barədə bəzi suallar hələ açıq qalır.

İnsanlara və sənayəyə təsiri

DeepSeek-in ucuz və güclü modelləri süni intellekt texnologiyalarının daha geniş yayılmasına səbəb olur. ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələri DeepSeek-dən istifadəni qadağan edib, bu da texnologiyanın təhlükəsizlik sahəsində yaratdığı narahatlıqları göstərir. Yeni istifadəçilərin qeydiyyatının müvəqqəti dayandırılması isə şirkətin sürətlə artan tələbatla mübarizəsini əks etdirir.

DeepSeek-in yüksəlişi süni intellekt sahəsində qlobal rəqabətin yeni mərhələyə keçdiyini göstərir. Çinli startapın təqdim etdiyi modellər texnologiya nəhənglərini ciddi şəkildə düşündürür və gələcəkdə AI inkişafında yeni trendlərin yaranacağına işarə edir.