Dead Drops nədir?: İnternetsiz Məlumat Mübadiləsində Yeni Dövr Başlayır

Dead Drops: İnternetdən asılı olmayan məlumat mübadiləsi

"Dead Drop" (və ya "ölü nöqtə") — iki şəxsin bir-biri ilə birbaşa görüşmədən məlumat və ya əşya mübadiləsi aparması üçün istifadə edilən gizli üsuldur. Bu metod əsasən casusluq və gizli əməliyyatlarda təhlükəsizliyi təmin etmək üçün tətbiq olunur.

2010-cu ildə berlinli rəssam Aram Bartoll tərəfindən Nyu-Yorkda yaradılan Dead Drops layihəsi küçə divarlarına basdırılmış USB yaddaş qurğuları vasitəsilə anonim və oflayn məlumat paylaşımını mümkün edir. Bu USB-lər sementlə divarlara möhkəm şəkildə bərkidilib və hər kəs üçün açıqdır.

Divarlardakı USB-lərin sirli dünyası

İlkin olaraq Dead Drops USB-lərində yalnız layihənin manifestini izah edən "readme.txt" faylı olur. Lakin istifadəçilər buraya şəxsi musiqi albomları, fotolar, anonim şeirlər, hekayələr, proqram təminatı, oyun arxivləri və rəqəmsal incəsənət nümunələri əlavə edirlər. Bu, internetdən kənar, sərhədsiz və anonim bir rəqəmsal icma yaradır.

Aram Bartholl tərəfindən başladılan qlobal layihə 2026-cı ildə də aktivdir. Dünyanın müxtəlif şəhərlərində divarlara, körpülərə və ya ictimai binaların kənarlarına sementlənmiş USB yaddaş qurğuları mövcuddur (məsələn, İsveçrənin Bazel və Cənubi Koreyanın Busan şəhərlərində).

Bulud sistemlərinə etiraz

Layihənin yaradıcısı Aram Bartoll, Dead Drops-u insanların məlumatlarını "bulud" sistemlərində və internetdə saxlamasına etiraz kimi təqdim edir. O, məlumatların böyük korporasiyaların nəzarətindən çıxarılmasını və insanların öz aralarında sərbəst paylaşımını hədəfləyir. Bu USB-lər vasitəsilə məlumat mübadiləsi anonim və internetdən asılı olmayan şəkildə həyata keçirilir.

Risklər və təhlükəsizlik

Lakin Dead Drops-un istifadəsi bəzi riskləri də özü ilə gətirir. USB-lərdə kim tərəfindən yükləndiyi bilinməyən fayllar zərərli proqramlar (malware) yaymaq ehtimalına malikdir. Bundan əlavə, divarlardakı USB portlarında qısaqapanma baş verə bilər ki, bu da istifadəçinin cihazına zərər verə bilər. Buna görə istifadəçilər diqqətli olmalı, təhlükəsizlik tədbirlərini nəzərə almalıdırlar.

Dead Drops layihəsi rəqəmsal sərhədləri aşaraq insanları yeni, qeyri-adi məlumat paylaşım təcrübəsi ilə tanış edir. Bu kiçik divar USB-ləri rəqəmsal dünyada azadlıq və yaradıcılıq üçün yeni bir pəncərə açır.