Dəniz Kirpiləri Su Axınını Elektrik Siqnalına Necə Çevirir?

Dəniz kirpilərinin təbii sensorları

Dəniz kirpilərinin tikanları yalnız müdafiə vasitəsi deyil. Su axını zamanı bu tikanlarda gərginlik yaranır və bu, mexanoelektrik hissiyyat adlanan unikal bir fenomenə əsaslanır. Tikanların "stereom" adlı mürəkkəb strukturu, ölçü fərqləri ilə gərginliyin yaranmasına səbəb olur.

Mexanoelektrik hissiyyatın sirri

Kirpilərin tikanları həm toxunuşa, həm işıq intensivliyinə, həm də temperatur dəyişikliklərinə həssasdır. Lakin su axınına qarşı olan həssaslıq mexanoelektrik hissiyyat sayəsində mümkün olur. Bu təbii mexanizm sualtı axınların dəqiq və həssas ölçülməsi üçün yeni sensorların hazırlanmasında əsas rol oynaya bilər.

Elm dünyasında yeni kəşf

Wisconsin–Madison Universiteti və Lawrence Berkeley Milli Laboratoriyasından Pupa U. P. A. Gilbert və Chen daxil olmaqla tədqiqatçılar bu fenomeni araşdıraraq 25 fevral 2026-cı ildə Nature jurnalında dərc etdilər. Bu kəşf sualtı sensor texnologiyalarında yeni dövrün başlanğıcı ola bilər.

İnsan həyatına təsiri

Sualtı axınların dəqiq ölçülməsi okean tədqiqatları, dəniz nəqliyyatı və ekoloji monitorinq üçün həyati əhəmiyyət daşıyır. Dəniz kirpilərinin tikanlarından ilhamlanan sensorlar bu sahələrdə daha effektiv və davamlı texnologiyaların inkişafına yol açacaq.

Bu təbii mexanizmin öyrənilməsi insanın təbiətdən aldığı ilhamla texnologiyanı daha da təkmilləşdirməsinin parlaq nümunəsidir.