Dərin Dənizdə Zəlzələ və Tsunami Araşdırmalarında İnqilabi Yeniliklər Nədir?

Okeanın dərinlikləri hələ də sirr olaraq qalır

Dəniz dibinin xəritələnməsi Mars səthindən daha az dəqiqliklə aparılıb. Alimlər okeanın dərinliklərinin yalnız 0,001%-dən azını vizual olaraq araşdırıblar. Bu, dəniz dibinin insanlıq üçün son sərhəd olduğunu göstərir.

Yeni seysmometr texnologiyaları və uzunmüddətli müşahidələr

Alimlər okean dibinə yerləşdirdikləri seysmometrlərlə zəlzələləri və mantelin konveksiyasını izləyirlər. Bu cihazlar bir ildən çox batareya ilə işləyə bilir. Məsələn, Ana Ferreira və komandası Atlantikdə Azor, Kanar və Madeira adalarında UPFLOW layihəsi çərçivəsində məlumat toplayır. 2022-ci ilin martında Azor adasında baş verən zəlzələ fırtınası zamanı 6 seysmometr yerləşdirilib. Maraqlıdır ki, bu zəlzələ fırtınası vulkan püskürməsinə səbəb olmayıb. Ferreira hadisəni "kaynayan şərbət kimi" təsvir edir və əlavə edir ki, "magma səthə bir kilometr yaxınlaşdı, sonra dayandı".

Çin yeni dərin dəniz tədqiqat gəmisi ilə irəliləyiş edir

Çinin Guangzhou şəhərində istehsal olunan Meng Xiang tədqiqat gəmisi 2024-cü ilin sonlarında istifadəyə verilib. Bu gəmi dəniz səthindən 11 000 metr dərinliyə qədər qazma aparmaq qabiliyyətinə malikdir. Gəmidə geniş laboratoriya və müasir avadanlıqlar quraşdırılıb.

Tsunami proqnozunda hidrofonların rolu

Cardiff Universitetindən tədqiqatçı Usama Kadri hidrofonlardan istifadə edərək tsunami proqnozu hazırlayıb. Hidrofonlar tsunami başlanğıc nöqtəsində yaranan aşağı tezlikli səsləri aşkar edir. Kadri və komandası bu səslərin yayılmasını 30 saniyədən az vaxtda hesablaya bilir. Maraqlıdır ki, səslər tsunamidan üç dəfə sürətli yayılır. Bu texnologiya sayəsində tsunami gəlməsindən saatlarla əvvəl xəbərdarlıq etmək mümkündür.

İnsan həyatı üçün yeni ümidlər

Bu texnoloji irəliləyişlər okeanın dərinliklərindəki təhlükələri daha yaxşı anlamağa və vaxtında xəbərdarlıq sistemlərini inkişaf etdirməyə imkan verir. İnsanlar üçün təhlükəsizlik və təbii fəlakətlərə hazırlıq baxımından böyük əhəmiyyət daşıyan bu layihələr gələcəkdə həyatları xilas edə bilər.