Dünyanın ən sürətli kvant kompüteri: Çin texnologiyada yeni dövr açır

Çin alimləri kvant hesablama sahəsində yeni mərhələni gerçəkləşdirərək dünyanın ən sürətli kvant kompüter prototipi Jiuzhang 4.0-ı təqdim ediblər. Bu prototip mürəkkəb riyazi məsələləri saniyədən də az vaxtda həll edə bilir – belə tapşırıqlar dünyanın ən güclü superkompüterləri üçün isə kainatın yaşı qədər vaxt tələb edərdi.

Jiuzhang 4.0 fotonların idarə olunması və nəzarəti sayəsində yüksək sürətə malikdir. Sistem 3 050 fotonun idarə olunması və aşkarlanmasını həyata keçirir, halbuki əvvəlki versiya Jiuzhang 3.0 yalnız 255 fotonu idarə edə bilirdi. 2020-ci ildə isə Çin 76 fotonlu ilk prototipini təqdim etmişdi və bu, Çin üçün optik sistemdə kvant hesablama üstünlüyünün əldə olunması baxımından önəmli addım idi.

Eksperimentlər göstərir ki, Jiuzhang 4.0 ən mürəkkəb məlumat nümunəsini yaratmaq üçün cəmi 25 mikrosekund (milyonda bir saniyə) vaxt sərf edir. ABŞ-ın ən güclü superkompüteri El Capitan isə eyni nəticəni hesablamaq üçün 10^42 ildən çox vaxt tələb edərdi.

Jiuzhang 4.0 spatiotemporal hibrid kodlaşdırılmış interferometr arxitekturasından istifadə edir və optik kvant məlumatların emalında böyük irəliləyişlərə nail olub. Sistem 1 024 yüksək effektiv sıxılmış optik sahəni 8 176 modlu spatiotemporal hibrid kodlaşdırılmış dövrəyə inteqrasiya edərək 92 faiz mənbə effektivliyi və 51 faiz ümumi sistem effektivliyi əldə edib.

Çin alimləri həmçinin yüksək effektiv optik parametrləyici osilator işıq mənbəyi hazırlayıblar. Bu nailiyyətlər foton itkisini minimuma endirərək səhv tolerantlıqlı foton əsaslı kvant prosessorlarının inkişafına zəmin yaradır.

Bu inkişaflar Çin üçün kvant texnologiyasında strateji əhəmiyyət daşıyır və ölkənin 15-ci Beşillik Planında kvant texnologiyalarının əsas sahələrindən biri kimi vurğulanır. Plan kvant kompüterlərin inkişafını sürətləndirməyi və sənaye tətbiqlərini genişləndirməyi hədəfləyir.

Jiuzhang seriyası foton əsaslı kvant kompüterləri Çin kvant hesablama sahəsində liderliyini təsdiqləyir və gələcəkdə kvant texnologiyalarının inkişafında yeni imkanlar açır.