Dünyanın ən uzun eksperimentində damcılar əsrlərlə necə yığılır?

Əsrlik Eksperimentin Sirri

1927-ci ildə Kvinslend Universitetində başlayan eksperiment, gözlə görünməyən, amma zamanla axan yüksək viskozlu material olan pitch-in davranışını izləyir. Pitch, kömür qatranının distilləsindən əldə edilən yapışqan maddədir. O, şüşə huni formasında yerləşdirilib və otaq temperaturunda çox yavaş axır.

İlk Damcı və Uzun Gözləmə

Eksperimentin başlanğıcında, 1930-cu ildə huni ucu kəsilərək pitch-in axması təmin olunub. İlk damcı ancaq 8 il sonra düşüb. Sonrakı 40 ildə isə əlavə 5 damcı yavaş-yavaş yerə tökülüb. Bu, maddənin axıcılığının nə qədər az olduğunu göstərir.

Viskozluğun Ölçülməsi və Nəticələr

Pitch-in viskozluğu təxminən (2.3 ± 0.5) x 10^8 Pa·s-dir. Bu, adi suyun 20°C-dəki viskozluğundan (1.0 x 10^-3 Pa·s) çox böyükdür. Eksperimentin nəticələri əvvəlki laboratoriya ölçmələri ilə tam uyğun gəlmir. Bu fərqin səbəbi kimi pitch nümunələrinin tərkibindəki fərqli uçucu hidrokarbonların miqdarı göstərilir.

Damcıların Düşmə Aralığı və Gələcək Proqnozlar

1990-cı illərdən bəri damcılar 8-13 ildən bir düşür. Sonuncu, yəni 9-cu damcı 2014-cü ildə yerə düşüb. Bu damcı düşərkən bəzi texniki çətinliklər yaşanıb. Növbəti, 10-cu damcının isə 2027-ci ildə – eksperimentin 100-cü ildönümündə – düşməsi gözlənilir.

Eksperimentin İnsanlara Təsiri

Bu əsrlik eksperiment təkcə fizika və kimya sahəsində maraqlı deyil. O, zamanın və maddənin təbiətini anlamaqda insanlara yeni perspektivlər açır. Hər damcı ilə biz zamanın axışını, səbrin və davamlılığın gücünü görürük. Professor Endryu Uaytın rəhbərliyi altında davam edən bu iş, elmin insan həyatına necə dərin təsir göstərə biləcəyinin canlı nümunəsidir.

Nəticə

Kvinslend Universitetinin pitch damcıları eksperimenti, maddələrin zamanla necə dəyişdiyini və axdığını göstərən unikal elmi sərgidir. Bu, bizə zamanın ölçülməsinin və təbiətin incəliklərinin anlaşıla biləcəyini xatırladır. Hər damcı, illər boyu davam edən səbr və elmi marağın nəticəsidir.