Afrikada Ebola: Niyə 10 min yoluxma və minlərlə ölüm hələ də dayanmır?

Ebola epidemiyası Kongo və Afrikada sürətlə yayılır

Demokratik Kongo Respublikasında Ebola virusu ilə bağlı təsdiqlənmiş yoluxma sayı 10 060-a çatıb, 4 887 nəfər isə bu ölümcül xəstəlikdən dünyasını dəyişib. Lakin rəsmi rəqəmlərdən daha çox insanın yoluxduğu ehtimal edilir. Virusun yayılmasında ən narahatedici məqam ondan ibarətdir ki, yeni yoluxmaların 70 faizdən çoxu əvvəldən məlum olmayan kontaktlarda baş verir.

Virusun yayılma mənbəyi və qonşu ölkələrdə vəziyyət

Epidemiya əsasən Kongo Respublikasının şimal və şərqində, 8 əyalətdə geniş yayılıb. Xüsusilə İturi əyaləti virusun 71 faizdən çox yayılmasına ev sahibliyi edir. Bu əyalət aprel ayından bəri virusun əsas mənbəyi kimi tanınır və Uganda, Ruanda, Cənubi Sudan, Mərkəzi Afrika Respublikası ilə sərhəddə yerləşir.

Qonşu ölkələrdə də Ebola halları qeydə alınır. Ugandada 20 təsdiqlənmiş yoluxma və 2 ölüm faktı var, lakin avqustdan etibarən epidemiyanın rəsmi olaraq sona çatdığı elan olunub. Buna baxmayaraq, daha yeni yoluxma hallarının Uganda ilə əlaqəsi var. Keniya oktyabr ayından 9 yoluxma və 2 ölüm halı təsdiqləyib. Keniya paytaxtı Nayrobiyə Ebola xəstəsi Kongo və Uganda vasitəsilə gəlib, lakin virusun geniş yayılması barədə heç bir əlamət yoxdur.

Nigeriyada isə oktyabrın 20-də ilk Ebola halı təsdiqlənib. Xəstə İsveçrə diplomatının həyat yoldaşıdır və hazırda Genevrə Universitet Xəstəxanasında müalicə alır. Yoluxmanın mənbəyi hələ də araşdırılır.

Peyvənd və müalicə imkanları

Ebola virusunun Bundibugyo tipi üçün hələ xüsusi peyvənd və terapiya mövcud deyil. Bu tip Ebola ilkin mərhələdə malyariya ilə səhvən diaqnoz edilə bilər. İyul ayından bəri iki antiviral terapiyanın klinik sınaqları davam edir. Hazırda mövcud olan Ervebo peyvəndi yalnız Zaire-Ebola virusuna qarşı təsdiqlənib.

Dünya Səhiyyə Təşkilatı (WHO) Bundibugyo tipinə qarşı iki yeni peyvəndin sınaqlarının yaxın vaxtlarda başlayacağını bildirir. Bu, virusla mübarizədə yeni ümidlər yaradır.

Ebola epidemiyasının insanlara təsiri və gələcək perspektivlər

Ebola virusu bədən təması və bədən mayeləri ilə yoluxur, bu da onun yayılmasını çətin nəzarət olunan hala gətirir. Kongo və qonşu ölkələrdə yaşayan milyonlarla insan üçün bu epidemiyanın sosial və sağlamlıq təsirləri ağırdır. Xəstəliklə mübarizə üçün həm yerli, həm beynəlxalq səylər artırılır.

Avropada iyun ayında Kongo şərqində Ebola ilə yoluxmuş bir həkim sağalıb, bu isə müalicə imkanlarının inkişaf etdiyini göstərir. Lakin virusun Bundibugyo tipi üçün hələ effektiv peyvənd və terapiyanın olmaması narahatlıq doğurur.

Epidemiyanın yayılmasının qarşısını almaq üçün yoluxma mənbələrinin vaxtında aşkarlanması, yeni peyvəndlərin tətbiqi və antiviral dərmanların sınaqlarının uğurla nəticələnməsi həyati əhəmiyyət daşıyır. İnsanların sağlamlığı və həyatının qorunması üçün bu mübarizə davam edir.