Hepatit B-yə Qarşı Epigenetik Terapiya: Yeni Ümid Dövrü Başlayır

Hepatit B virusu və müalicənin çətinliyi

Hepatit B virusu (HBV) dünya üzrə 250 milyondan çox insanı təsir edən xroniki qaraciyər infeksiyasına səbəb olur. Mövcud dərmanlar virusu bədəndən tamamilə təmizləyə bilmir. Virusun qaraciyər hüceyrələrində yaratdığı mini-xromosomlar dərman dayandırıldıqda xəstəliyin yenidən aktivləşməsinə səbəb olur. Bundan əlavə, HBV genomunun bəzi hissələri ev sahibi DNT-sinə inteqrasiya olunur ki, bu da qaraciyər xərçəngi riskini artırır.

Epigenetik terapiyanın yeniliyi

Boston, ABŞ və Milan, İtaliyadakı institutların birgə əməkdaşlığı ilə nChroma Bio şirkəti epigenetik terapiya sahəsində inqilabi addım atıb. Bu terapiya virusun gen fəaliyyətini kimyəvi etiketlərlə dayandırır. Tədqiqatın aparıcıları bildirirlər ki, bu yanaşma HBV pandemiyasını aradan qaldırmaq üçün vacib addımdır.

Terapiyanın texniki xüsusiyyətləri və nəticələri

CRMA-1001 adlı terapiya Cas9 fermentinin kəsici fəaliyyəti olmayan versiyasını istifadə edir. Bu, virusun həm azad, həm də inteqrasiya olunmuş HBV DNT-lərini metil qrupları ilə işarələyərək gen ifadəsini bloklayır. Terapiya lipid nanopartikullarda kapsullaşdırılıb və insan qaraciyər hüceyrələrində, siçanlarda uğurla sınaqdan keçirilib. Meymunlarda yan təsirlər minimal və müvəqqəti olub.

Klinik sınaqlar və gələcək perspektivlər

nChroma Bio artıq Hong Kong və Yeni Zelandiyada klinik sınaqlara başlayıb. İlk iştirakçı yanvar ayında terapiya alıb və onun effektivliyi "çox təsirli" qiymətləndirilib. Tədqiqat 21 sentyabr 2026-cı ildə Nature Biomedical Engineering jurnalında dərc olunub.

İnsanlara təsiri və ümidlər

Bu yeni epigenetik terapiya xroniki hepatit B xəstələrinin həyatında dönüş nöqtəsi ola bilər. Virusun gen fəaliyyətinin kimyəvi yolla dayandırılması, xəstəliyin yenidən aktivləşməsinin qarşısını almaqla, xəstələrə uzunmüddətli sağlamlıq vəd edir. Hələ klinik sınaqların nəticələri tam açıqlanmasa da, bu yenilik virusla mübarizədə yeni mərhələni işıqlandırır.