Erkən Qara Dəliklər Hawking Şüalanmasını Udaraq Necə Superkütləvi Olur?

Erkən qara dəliklərin sirri

Böyük Partlayışdan dərhal sonra yaranan erkən qara dəliklər kainatın ən sirli obyektlərindən biridir. Əvvəllər kiçik kütləli bu qara dəliklərin Hawking şüalanması səbəbindən zamanla yox olacağı güman edilirdi. Lakin yeni tədqiqat bu fikri dəyişdirir.

Şüalanmanı udaraq böyüyən qara dəliklər

Haque, Karmakar və Mambrini tərəfindən hazırlanan araşdırma göstərir ki, erkən qara dəliklər kainatın ilkin qalın və isti şüalanma mühitindəki enerjini udaraq kütlələrini artıra bilirlər. Bu proses onların ömrünü uzadır və onları superkütləvi obyektlərə çevirir.

Kütlə diapazonları və udma effektivliyi

Tədqiqatda udma effektivliyi əsas rol oynayır. Əgər bu effektivlik 0.3-dürsə, qara dəliklərin kütləsi 10^16-dan 10^21 qrama qədər arta bilər. Effektivlik 0.39 olduqda isə diapazon 5×10^14-dən 5×10^19 qrama qədər genişlənir. Bu rəqəmlər erkən kainatdakı qara dəliklərin necə sürətlə böyüyə biləcəyini göstərir.

Kainatın təkamülünə yeni baxış

Bu kəşf qara dəliklərin təkamülünü və onların qaranlıq maddə kimi rolunu yenidən düşünməyə səbəb olur. NASA, ESA və digər kosmik agentliklərin müşahidələri ilə üst-üstə düşən bu nəticələr kainatın erkən dövrlərində qara dəliklərin necə formalaşdığı və inkişaf etdiyi barədə yeni perspektivlər açır.

Yeni araşdırma arXiv preprint bazasında 2026-cı ilin yanvar ayında yayımlanıb və elm ictimaiyyətində böyük maraq doğurub. Erkən qara dəliklərin sirri tədricən açılır, kainatın ən qaranlıq nöqtələri işıqlandırılır.