Avropa İttifaqı uşaqların sosial mediada təhlükəsizliyini necə artırır?

Sosial mediada uşaqlar üçün yeni dövr başlayır

Avropa İttifaqı uşaqları sosial medianın mənfi təsirlərindən qorumaq üçün Eu Kids Act adlı yeni qanun layihəsini təqdim etməyə hazırlaşır. Bu qanun 17 sentyabr 2026-cı ildə ictimaiyyətə açıqlanacaq və sosial media platformalarında uşaqların təhlükəsizliyini təmin etmək məqsədi daşıyır.

13 yaşdan kiçiklər sosial mediaya daxil ola bilməyəcək

Yeni qaydalara əsasən, 13 yaşdan kiçik uşaqlar sosial mediaya daxil ola bilməyəcək. 13-15 yaş arası uşaqlar isə yalnız valideyn nəzarəti altında hesab aça biləcək və gündəlik istifadə müddəti 1 saatla məhdudlaşdırılacaq. Bu, uşaqların diqqətinin və zehni inkişafının qorunması üçün atılan ciddi addımdır.

Sosial media platformaları təhlükəsizliyi sübut etməlidir

Eu Kids Act sosial media şirkətlərinə təhlükəsiz dizayn prinsiplərini tətbiq etməyi məcburi edir. 15-18 yaş arası istifadəçilər üçün platformalar xüsusi təhlükəsizlik standartlarına cavab verməlidir. Avropa Komissiyasının prezidenti Ursula Von der Leyen bildirib ki, "Biz qaydaları müəyyən edirik, Big Tech deyil." Bu, böyük texnologiya şirkətlərinin uşaqlar üzərindəki təsirini məhdudlaşdırmaq niyyətini göstərir.

Cərimələr və nəzarət mexanizmi

Sosial media şirkətləri yeni qaydalara əməl etmədikdə, illik qlobal gəlirlərinin 6%-dək cərimə ilə üzləşə bilərlər. Bundan əlavə, sosial mediaya giriş məhdudlaşdırıla bilər. Kiçik şirkətlərin tənzimlənməsi isə milli orqanlara həvalə olunacaq. Bu nəzarət strukturu Digital Services Act və Artificial Intelligence Act ilə oxşar olacaq.

Uşaqların real həyatı və sosial media

Von der Leyen 14 yaşlı Olea adlı uşağın onlayn zorakılıq səbəbindən intiharını misal gətirərək, sosial medianın uşaqların diqqətini və zehni sağlamlığını necə təhlükəyə atdığını göstərdi. Bu qanun layihəsi uşaqların belə faciələrdən qorunması üçün vacib addımdır.

Süni intellekt və Ai Companion chatbotları

Eu Kids Act həmçinin Ai Companion chatbotlarının istifadəsini də tənzimləyir. Bu chatbotlar istifadəçilərlə dost münasibəti qurur, lakin gizlilik və asılılıq riskləri yaradır. Ai Act tərəfindən bəzi praktikalar artıq qadağan edilib, lakin tam tənzimləmə hələ formalaşmayıb.

Digər ölkələrdə oxşar təşəbbüslər

Fransada sosial mediaya girişi qadağan edən qanun Konstitusiya Şurası tərəfindən ləğv edilib, Avstraliyada isə sərt qanun layihəsi uğursuz olub. Bu baxımdan, Eu Kids Act Avropa İttifaqında sosial mediaya nəzarətin necə həyata keçiriləcəyini müəyyən edən önəmli sənəd olacaq.

Eu Kids Act uşaqların sosial mediadan zərər görməsinin qarşısını almaq üçün yeni dövrün başlanğıcını qoyur. Bu, həm valideynlər, həm də uşaqlar üçün daha təhlükəsiz rəqəmsal mühit təmin edəcək.