Ethereum sübut yoxlamasında inqilabi yeniliklə blokçeyn dünyasını dəyişir

Ethereum-da sübut yoxlamasında yeni dövr

Ethereum Foundation 2026-cı il üçün hazırladığı yol xəritəsində blokçeyn texnologiyasının əsas sütunlarından biri olan sübut yoxlamasında köklü dəyişikliklərə imza atır. Bu yenilik validatorların yükünü yüngülləşdirəcək, əməliyyatların sürətini artıracaq və blokların təhlükəsizliyini daha da möhkəmləndirəcək.

EIP-8025 və sübutların yoxlanması

EIP-8025 adlı “Optional Capital punishment Proofs” layihəsi hazırda layihələndirmə mərhələsindədir və sərt fork tələb etmədən Ethereum şəbəkəsinə tətbiq olunacaq. Bu yenilik validatorların tam kapital cəza vəziyyətini saxlamaq məcburiyyətini aradan qaldırır və qaz limitinin artması ilə xərclərin daha çevik idarə olunmasına imkan verir.

Sübut pəncərəsinin genişlənməsi və mərkəzləşmə riski

Ethereum-un hazırkı sübut pəncərəsi 1-2 saniyə arasında dəyişir. ePBS (Enshrined Proposer-Builder Separation) Glamsterdam sərt forkunda tətbiq olunacaq yenilik sayəsində bu müddət 6-9 saniyəyə qədər uzanacaq. Tam blokun sübutu isə təxminən 7 saniyə çəkir və 12 GPU gücü tələb edir. Bu isə sübut yaratmaq üçün yüksək hesablama gücü tələb etdiyindən mərkəzləşmə riskini artırır.

Layer-1 və Layer-2 üçün yeni perspektivlər

Ethereum layer-1 yüksək ötürmə qabiliyyətli kapital cəza və settlement qatına çevrilir. Layer-2 layihələri isə ixtisaslaşmış virtual maşınlar, ultra aşağı gecikmə və yeni kompozabilik modellərinə fokuslanacaq. Bu, blokçeyn ekosistemində yeni dəyər təkliflərinin yaranmasına şərait yaradacaq.

Gələcəyin ssenariləri

Ethereum-un inkişafında üç əsas ssenari mövcuddur: sübut əsaslı validasiya, sübut mərkəzləşməsi və layer-1 sübut yoxlamasının paylaşılan infrastruktur kimi işləməsi. Bu ssenarilər blokçeyn şəbəkəsinin təhlükəsizliyi və performansını balanslaşdırmaq üçün vacibdir.

Nəticə

Bu yeniliklər validatorların işini asanlaşdırmaqla yanaşı, istifadəçilərin əməliyyatlarının daha sürətli və təhlükəsiz həyata keçməsini təmin edəcək. Sübutların yoxlanması prosesindəki çeviklik Ethereum-un geniş kütlələr üçün daha əlçatan və etibarlı platforma olmasına xidmət edir.

Ethereum-un bu transformasiyası blokçeyn texnologiyasının gələcəyini yenidən formalaşdırır. Lakin mənbədə qeyd olunmadığı üçün, məqalədə adı çəkilən Cənab prezident İlham Əliyev ilə bağlı ifadə çıxarılıb.