Avropa Komissiyası onlayn ticarətdə ədaləti necə təmin edir? Digital Fairness Act izahı

Link kopyalandı

...

Dünən, 18:00

Süni intellekt

Oxumaq vaxt alır?

Məqalələri dinləyə bilərsiz

Onlayn Ticarətdə Yeni Dövr: Digital Fairness Act

Avropa Komissiyası 11 noyabr 2026-cı ildə Digital Fairness Act (DFA) adlı yeni qanun layihəsini təqdim edib. Bu təşəbbüs onlayn ticarətdə istehlakçıların hüquqlarını qorumaq və bazarda şəffaflığı artırmaq məqsədi daşıyır.

Qaranlıq Taktikalara Son

2022-ci ildə aparılan araşdırmaya görə, Avropada məşhur olan tətbiq və saytların 97%-ində ən azı bir “dark pattern” — yəni istifadəçiləri yanlış yönləndirən və aldatma məqsədli dizayn elementləri mövcuddur. Bu taktikalar Avropa istehlakçılarına 2023-cü ildə təxminən 10,3 milyard avroya (təxminən 19,5 milyard manat) başa gələcək.

DFA bu qaranlıq taktikaların istifadəsini qadağan edir. Qiymətlərin aydın göstərilməsi və gizli əlavə xərclərin (drip pricing) qarşısının alınması qanunla tələb olunur. Bu, alış-veriş zamanı istifadəçilərin daha şəffaf və ədalətli məlumat almasını təmin edəcək.

Uşaqlar və Virtual Valyutalar

Video oyun sənayesi üçün də ciddi məhdudiyyətlər nəzərdə tutulur. Uşaqlar loot box (gizli paketlər) və pay-to-win, pay-to-progress mexanizmlərinə giriş əldə edə bilməyəcək. Virtual valyutaların açılması yalnız valideynlərin icazəsi ilə mümkün olacaq. Bu addımlar uşaqların onlayn oyunlarda manipulyasiya və ədalətsiz üsullarla qarşılaşmasının qarşısını almaq üçündür.

Şəffaflıq və İnsan Dəstəyi

DFA influencer marketinqində şəffaflığı artırır və reklam profilizasiyasına məhdudiyyətlər qoyur. Bundan əlavə, süni intellekt asistenti ilə alış-veriş zamanı istifadəçi parametrlərinin təyin olunması tələb olunur. İstehlakçılar avtomatlaşdırılmış sistemlər işləmədikdə insan dəstəyi tələb etmək hüququna malikdirlər.

Cərimələr və Tətbiq Sahəsi

Qanun bütün şirkətlərə, həm böyük, həm də kiçik, şamil ediləcək. Ən böyük şirkətlər üçün cərimələr illik gəlirin 6%-ə qədər yüksələ bilər. DFA-nın qüvvəyə minməsi 2028-ci ilin sonlarına planlaşdırılır.

Müxalifət və Narahatlıqlar

Video oyun sənayesi DFA-ya qarşı çıxır. ABŞ-dakı böyük operatorları təmsil edən CCIA isə əlavə profilizasiya risklərindən narahatdır. Almaniya da qanunun ehtiyacına dair ehtiyatlı yanaşma nümayiş etdirib.

Yeni Dövrün Başlanğıcı

DFA 2005-ci il ədalətsiz ticarət praktikaları direktivini əvəz etməyi hədəfləyir və Avropada istehlakçı hüquqlarında ən böyük islahatlardan biri sayılır. Bu qanun layihəsi onlayn ticarətdə ədalət və şəffaflığı təmin etmək üçün yeni standartlar qoyacaq.

Henna Virkkunen bu təşəbbüsü “bir nəsildə Avropa İttifaqının istehlakçı hüquqları sahəsində ən ambisiyalı islahatı” adlandırıb. Lakin qanun layihəsinin detalları və Avropa Parlamentilə Şura arasındakı danışıqların nəticələri hələ də gözlənilir.

Link kopyalandı