Filippində bərpa olunan enerji: Niyə bu layihələr sürətlə böyüyür?

Dupinga və Balsik: Filippində yeni enerji mənbələri

Filippinin Nueva Ecija bölgəsində yerləşən 5 meqavatlıq Dupinga run-of-river (ROR) hidroelektrik stansiyası 2026-cı ilin mart ayında fəaliyyətə başlayıb. Bu kiçik stansiya təxminən 158,000 evə enerji təmin edir və yerli əhalinin gündəlik həyatına birbaşa təsir göstərir. Eyni zamanda, 2026-cı ilin fevralında Bataan bölgəsində 28 meqavat gücündə Balsik Günəş Elektrik Stansiyası işə düşüb. Bu stansiya yerüstü və kommersiya dam günəş panelləri ilə yanaşı batareya anbar sistemini də birləşdirir.

Milyardlarla dollar sərmayə və genişmiqyaslı layihələr

Filippində hidroenerji, pompalanan su anbarı və şəbəkə səviyyəli batareya sistemlərinə milyardlarla dollar sərmayə yatırılır. Əsas maliyyələşdirmə özəl sektordan gəlir. Prime Infrastructure Capital Inc., milyarder Enrique Razon Jr.-ın nəzarətində olan şirkət, təxminən ₱273.5 milyardlıq (təxminən 5 milyard dollar) yaşıl infrastruktur maliyyələşdirməsi əldə edib. Bu vəsait 1,400 meqavatlıq Pakil Pompalanan Su Anbarı Layihəsi (Laguna) və 600 meqavatlıq Wawa Pompalanan Su Anbarı Layihəsi (Rizal) üçün istifadə olunacaq.

First Gen Corp. ₱61.87 milyardlıq sərmayə ilə Prime Infra-nın bu iki əsas pompalanan su anbarı layihəsində 33% pay alıb. Bundan əlavə, First Gen Pantabangan, Nueva Ecija bölgəsində 120 meqavat gücündə Aya Pompalanan Su Anbarı Layihəsini inkişaf etdirir. Bu layihə 2030-cu ildə kommersiya fəaliyyətinə başlayacaq.

Batareya anbarları və enerji saxlama texnologiyaları

SN Aboitiz Power (SNAP) Benguetdə iki 40 meqavatlıq Batareya Enerji Anbarı Sistemi (BESS) layihəsini maliyyələşdirib. Bu layihələr Binga və Ambuklao hidroelektrik stansiyalarında yerləşdiriləcək və SNAP-ın ümumi batareya gücünü 160 meqavata çatdıracaq. Bu sistemlər şəbəkənin tezlik və etibarlılığını təmin edən əlavə xidmətlər göstərəcək.

Qarşıda duran çağırışlar və enerji tələbatı

Tarixi Asin hidroenerji sistemi (Benguet), ₱1.27 milyardlıq təmir təklifinə baxmayaraq, Baguio Şəhər Şurasının qərarı ilə hələ də fəaliyyətdə deyil. Bu qərar yerli hüquqlar, tənzimləyici icazələr və digər məsələlərlə bağlı mürəkkəb problemləri ortaya qoyur.

Luzonun elektrik tələbatı 2025-ci ilin martında 12,467 meqavat səviyyəsinə çatıb. Enerji Nazirliyi isə 2025-ci ildə pik tələbatın 14,769 meqavata yüksələcəyini proqnozlaşdırır ki, bu da 2024-cü ilə nisbətən 5.4% artım deməkdir. Bu artım ölkədə bərpa olunan enerji layihələrinin və enerji saxlama texnologiyalarının əhəmiyyətini artırır.

Gələcəyə baxış

Filippində 2026-cı ilin iyul ayına kimi 1,000-dən çox bərpa olunan enerji xidmət müqaviləsi verilib və ümumi potensial güc 93 gigavatdan çoxdur. Bu layihələr arasında günəş enerjisi ən böyük paya sahibdir (təxminən 36-37 GW). Yeni hidroenerji, günəş stansiyaları və batareya anbarları enerji sisteminin dayanıqlığını və əhatəsini artıraraq milyonlarla insanın həyatına müsbət təsir göstərir.

Bu inkişaflar Filippində yaşıl enerji sektorunun sürətlə böyüdüyünü və ölkənin enerji müstəqilliyinə doğru əhəmiyyətli addımlar atdığını göstərir.