Finlandiyada Vastaamo Haker Hücumu: Məhkəmə Dramasının Şok Detalları Açıqlandı

Vastaamo haker hücumu: Finlandiyada kibercinayətin ən böyük skandalı

2020-ci ilin oktyabrında Finlandiyada Vastaamo şirkətinin terapiya qeydləri hakerlər tərəfindən ələ keçirildi. 33,000-dən çox finlandiyalı bu şirkətin psixoloji xidmətlərindən istifadə etmişdi. Hakerlər şəxsi məlumatların açıqlanmaması üçün 200 avro dəyərində bitcoin tələb etdilər. Əgər tələb ödənməsəydi, məlumatların, o cümlədən ad, ünvan, telefon nömrəsi, sosial sığorta nömrəsi və terapiya qeydlərinin ictimaiyyətə açıqlanacağı ilə hədələdilər.

Şəxsi məlumatların ifşası və ictimai reaksiya

23 oktyabr 2020-ci ildə hakerlər bütün xəstə qeydlərini tədricən yayımlamağa başladılar. Maraqlıdır ki, haker özünə və ailəsinə aid zərərli məlumatların olmamasını təmin etmişdi. Bu, Finlandiyada 21,000-dən çox cinayət müraciətinin daxil olmasına səbəb oldu. İnsanlar şəxsi həyatlarının belə açıq şəkildə ifşa olunmasından dərin travma yaşadı. Bir çoxları bu hadisəni “ictimai seksual zorakılıq” kimi təsvir etdi.

Vastaamo şirkətinin taleyi və məsuliyyəti

Vastaamo 2018-ci ildə 220-dən çox psixoterapevtlə fəaliyyət göstərirdi və 2019-cu ildə özəl sərmayə şirkəti tərəfindən alındı. Lakin 2021-ci ildə şirkət iflasını elan etdi. Şirkətin keçmiş CEO-su Ville Tapio 2020-ci ildə işdən çıxarıldı və 2023-cü ildə məlumatların qorunmasında nöqsanlara görə günahlandırıldı. Onun hökmü 2025-ci ildə apellyasiya məhkəməsi tərəfindən ləğv edildi.

Hakerlikdə ittiham olunanlar və məhkəmə prosesi

Aleksanteri Kivimäki adlı şəxs 2023-cü ildə Fransada saxlanılıb Finlandiyaya təhvil verildi. 2024-cü ildə bütün ittihamlarda günahkar bilinərək 6 il 3 ay həbs cəzasına məhkum edildi. Onun törətdiyi cinayətə görə 6,000 avrodan çox cərimə tətbiq edildi. Hakerlikdə ikinci şübhəli ABŞ vətəndaşıdır və Estoniyada yaşayır; onun işi üzrə araşdırmalar davam edir.

Finlandiyada kibercinayət və gələcək perspektivlər

Bu haker hücumu Finlandiyada ən böyük kibercinayət hesab edilir. Hadisə ölkədə şəxsi məlumatların qorunmasının nə qədər vacib olduğunu göstərdi. Ekspertlər bildirirlər ki, belə hadisələr insanların psixoloji vəziyyətinə ciddi təsir göstərir və gələcəkdə kibertəhlükəsizlik sahəsində ciddi islahatlara ehtiyac yaradır.

Zərərçəkənlərin səsi və travması

Hücumdan zərərçəkənlər arasında qorxu, utanc və çaşqınlıq hökm sürür. Bir şəxs deyir: “Ürəyim döyünürdü. Nəfəs almaq çox çətin idi.” Başqası isə bu hadisəni “ictimai seksual zorakılıq” kimi qiymətləndirir. Bu, sadəcə məlumat sızması deyil, insanların ən şəxsi və həssas anlarının açıq şəkildə ifşasıdır.

Vastaamo hadisəsi göstərdi ki, texnologiyanın inkişafı ilə yanaşı, insan hüquqları və şəxsi məlumatların qorunması məsələləri də daha ciddi yanaşma tələb edir. Bu məsələ ölkədə və beynəlxalq səviyyədə kibertəhlükəsizliyin vacibliyini bir daha ortaya qoydu.