Fransada pestisid istifadəsi artdı: Sağlamlıq üçün yeni təhlükə yaranır?

Pestisidlər və içməli suyun keyfiyyəti

2024-cü ildə Fransada içməli sudakı pestisidlərin uyğunluq səviyyəsi 71,5%-ə düşüb. Bu, 2014-cü ildəki 94%-lik göstəricidən əhəmiyyətli dərəcədə azalma deməkdir. Pestisidlərin evlərin 80%-dən çoxunda aşkar olunması narahatlıq doğurur və insanların gündəlik həyatına, sağlamlığına birbaşa təsir göstərir.

Xərçəng və peşə xəstəlikləri

2025-ci ilin dekabrında bəzi xərçəng növləri, o cümlədən sidik kisəsi xərçəngi və mezotelyoma, Fransada yanğınsöndürənlərin peşə xəstəlikləri kimi tanınacaq. Bu, peşə sahiblərinin hüquqlarının tanınması və xəstəliklərin peşə ilə bağlılığının qəbul edilməsi baxımından önəmlidir. Eyni zamanda, Fransada mobil telefon istifadəsi ilə xərçəng arasında heç bir səbəb-nəticə əlaqəsi təsdiqlənməyib.

Məhkəmə və hüquqi proseslər

2023-cü ilin oktyabrında Almaniyanın Bayer şirkəti, pestisid istifadəsi nəticəsində xərçəngə yoluxan bir şəxsə 1,25 milyon dollar (təxminən 2,1 milyon AZN) təzminat ödəməyə məhkum edilib. Bu qərar pestisidlərin təhlükəliliyi ilə bağlı hüquqi mübarizənin davam etdiyini göstərir. Bundan əlavə, 2009-cu ildə yaşanan və alqə yaşıl algalarla əlaqələndirilən Thierry Morfoisse-nin ölümü ilə bağlı iş Rennes apellyasiya məhkəməsində yenidən araşdırılacaq.

Ətraf mühit və sosial təsirlər

2025-ci ildə Fransada soya, kakao və qəhvə istehlakı xaricdə 137 000 hektar meşənin məhv olmasına səbəb olub. Bu, qlobal ətraf mühit problemlərinin yerli istehlakla bağlı olduğunu göstərir. Avropa Ətraf Mühit Agentliyi isə təbii mühitin pisləşməsinin insanların həyat tərzini təhlükəyə atdığını xəbərdarlıq edir.

Digər sağlamlıq problemləri

2025-ci ildə Fransada qrip epidemiyası ölüm hallarının 4%-ni təşkil edib. Legionnelloza xəstəliyindən 46 yoluxma və 2 ölüm qeydə alınıb. Hindistanın New Delhi şəhərində isə hava çirkliliyi son üç ildə 200 000 nəfərdə tənəffüs xəstəliklərinə səbəb olub. Bu göstəricilər sağlamlıq problemlərinin həm qlobal, həm də regional miqyasda artdığını ortaya qoyur.

Ekspertlərin narahatlığı və gələcək perspektivlər

Avropada 2 300-dən çox həkim, tibb işçisi və alim pestisidlərin tənzimlənməsinin zəifləməsinə qarşı Avropa parlamentinə və hökumətlərə müraciət edib. Avropa İttifaqı isə 2035-ci ildən termik mühərrikli avtomobillərin satışını qadağan etməyi yumşaltmaq təklifi irəli sürüb. Bu, ətraf mühitin qorunması və sağlamlıq siyasətləri arasında gərginliyi göstərir.

Fransızlar gündəlik həyatlarında ətraf mühitin və sağlamlığın qorunması üçün daha çox tədbir gözləyir. Pestisidlərin artması, meşə məhvı və xəstəliklərin yüksəlməsi insanları narahat edir və həm fərdi, həm də cəmiyyət səviyyəsində ciddi addımların atılmasının vacibliyini vurğulayır.