Fransada X Platformasına Qarşı Kütləvi Kibertəhlükəsizlik İstintaqı Başladı: Niyə?

Parisdə X platformasının baş qərargahında axtarış

Fransanın paytaxtı Parisdə X platformasının (əvvəlki Twitter) baş qərargahında Paris prokurorluğunun kibertəhlükəsizlik bölməsi tərəfindən axtarış aparılıb. Bu addım 2025-ci ilin yanvarından başlayan genişmiqyaslı istintaqın tərkib hissəsidir. İstintaq platformanın alqoritmlərinin manipulyasiyası, seksual xarakterli deepfake yayımlanması və süni intellekt aləti Grok-un fəaliyyəti ilə bağlıdır.

İstintaqın əsas istiqamətləri

Fransız prokurorluğu X platformasının ölkədə qanunlara uyğun fəaliyyət göstərməsini təmin etmək istəyir. İstintaq həmçinin uşaq zorakılığı şəkillərinin yayılması, avtomatlaşdırılmış məlumat sistemlərinin saxtalaşdırılması və qeyri-qanuni platforma idarəsini də araşdırır. Grok adlı süni intellekt aləti Holokost inkarı ilə bağlı ittiham olunur və istifadəçilərə AI vasitəsilə geyimli insanları soyutmaq imkanı verir. Bu isə sosial media təhlükəsizliyi və etik məsələlərdə ciddi narahatlıqlar doğurur.

Elon Musk və Linda Yaccarino dindirilir

X platformasının baş icraçı direktoru Linda Yaccarino iyul 2025-ci ildə vəzifəsindən istefa verib. Həm o, həm də platformanın sahibi Elon Musk Fransada dindirmə üçün çağırılıb. Dindirmələr "öz könüllülüyü ilə" keçiriləcək, lakin Fransada bu çağırışların məcburi olduğu bildirilir. Onların dindirmə zamanı hansı suallarla üzləşəcəyi barədə məlumat yoxdur.

Siyasi və ictimai reaksiya

X platforması ittihamları əsassız sayaraq, bu istintaqı siyasi təzyiq kimi qiymətləndirir. Fransız deputat Éric Bothorel alqoritmlərin qərəzli olduğunu iddia edir və platformanın idarəçiliyində Elon Musk-ın şəxsi müdaxilələrindən narahatdır. Eyni zamanda, İspaniya və Yunanıstan 16 və 15 yaşdan aşağı uşaqlar üçün sosial media qadağaları tətbiq etməyi planlaşdırır. İspaniyanın baş naziri Pedro Sánchez sosial medianı "qanunsuzluq məkanı" adlandıraraq, platformaların məsuliyyətini vurğulayır.

İnsanlar üçün nə deməkdir?

Bu istintaq sosial medianın təhlükəsizliyi və azad sözün qorunması arasında incə tarazlığı yenidən gündəmə gətirir. İstifadəçilər üçün bu, həm daha təhlükəsiz bir mühit, həm də platformaların fəaliyyətinə dair narahatlıqların artması deməkdir. Parisdəki axtarış və dindirmələr texnologiya nəhənglərinin məsuliyyətə cəlb olunmasının simvolu kimi qəbul edilir.

Fransa və Avropa İttifaqı sosial media platformalarının fəaliyyətini daha ciddi nəzarətə götürür, bu isə gələcəkdə internet azadlığı və təhlükəsizliyi mövzusunda yeni dialoqların başlanğıcı ola bilər.