Qan Köçürülməsində İnqilab: Frederic Duran Jordà-nın Yenilikçi Kəşfi

Qan köçürülməsində yeni dövrün başlanğıcı

1937-ci ildə İspaniyada Frederic Duran Jordà qan köçürülməsi sahəsində inqilabi bir sistem yaratdı. Bu metod sayəsində qan mütəxəssis olmayan tibb işçiləri tərəfindən də istifadə oluna bilərdi. Duranın sistemi qanı xüsusi şüşə butulkalarla və natrium sitratla saxlayırdı, bu da qanı uzun müddət saxlamağa imkan verirdi.

Müharibənin ortasında həyat xilas edən ixtira

Duran 1937-ci ildə 3,000 donorun qeydiyyatını aparmışdı və toplanan qan Madrid yaxınlığındakı El Escorial xəstəxanasına göndərilirdi. Onun ixtirası, xüsusilə Brunete döyüşündə, 25,000-dən çox itkinin olduğu dövrdə həyati əhəmiyyət kəsb etdi. Duranın "auto-injectable" adlanan cihazı, ixtisaslı olmayan tibb işçilərinin qan köçürməsini asanlaşdırırdı.

Duranın taleyi və metodunun yayılması

İspaniya Vətəndaş Müharibəsindən sonra Duran İngiltərəyə qaçdı. Onun ailəsi isə Franco rejimi tərəfindən təqib olundu. Duran 1957-ci ildə Mançesterdə 51 yaşında vəfat etdi. Onun metodu "The Lancet" jurnalında dərc olunmuş və 1939-cu ildə Janet Vaughan tərəfindən Böyük Britaniyada qan donoru kampaniyası təşkil edilmişdi.

İkinci Dünya Müharibəsində Duranın metodu

Duranın qan köçürülməsi sistemi İkinci Dünya Müharibəsində Çexoslovakiyada da istifadə edildi. Lakin Sovet hakimiyyəti onun adını silərək nailiyyətlərini unutdurmağa çalışdı. Eyni zamanda, Franco rejimi də İspaniyada Duranın uğurlarını gizlətdi.

İnsan həyatı üçün əvəzsiz töhfə

Duranın sistemi müharibə şəraitində qan təchizatını asanlaşdıraraq saysız-hesabsız insan həyatını xilas etdi. Onun ixtirası tibb sahəsində yeni yanaşmaların yaranmasına səbəb oldu və qan köçürülməsinin geniş yayılmasına təkan verdi. Bu gün onun adı unudulsa da, verdiyi töhfə insanlıq üçün əvəzsizdir.