Fukusimada radiasiyaya davamlı bakteriyalar: Nüvə təhlükəsində yeni ümid?

Fukushima Daiichi stansiyasının sirri

2011-ci ildə Yaponiyada baş verən tsunamiyə səbəb olan Fukushima Daiichi nüvə stansiyasının bir neçə reaktoru partladı. Reaktor binalarının altında yığılan su radioaktiv şlamla qarışaraq yüksək radiasiyalı mühit yaratdı. Lakin bu ekstremal şəraitdə bəzi bakteriyalar sağ qalaraq çoxalmağa davam etdi.

Radiasiyaya davamlı olmayan bakteriyaların möcüzəsi

Mikrobioloqların apardığı araşdırmalar göstərdi ki, bu bakteriyalar ionlaşdırıcı radiasiyaya qarşı xüsusi genetik müqavimətə malik deyillər. Limnobacter və Brevirhabdus kimi cinslərdən olan bakteriyalar torus otağında, Hoeflea və Sphingopyxis cinslərindən olan az sayda dəmir oksidləyən bakteriyalar isə orada tapıldı. Maraqlısı budur ki, bu bakteriyalar okean mühitində də yaşayır və radiasiyaya qarşı müqavimətləri gözlənilən səviyyədə deyil.

Bakteriyaların korroziyaya təsiri

Bu mikroorqanizmlər metal səthlərdə biofilm əmələ gətirir. Biofilm bakteriyalara radiasiyadan əlavə qoruma verə bilər, lakin eyni zamanda metal korroziyasını sürətləndirir. Bu, nüvə stansiyasının bağlanması və uzunmüddətli təmizlənməsi işlərində ciddi problem yaradır.

Ekspertlərin fikirləri

Keio Universitetindən Tomoro Warashina bildirir ki, “bakteriyaların metal korroziyasına təsiri uzunmüddətli bağlanma işlərində nəzərə alınmalıdır”. Elizabeth Rayne isə əlavə edir ki, “radiasiyaya davamlı bakteriyaların nisbəti çox azdır, bu isə bakteriyaların sağ qalmasının başqa mexanizmlərlə bağlı olduğunu göstərir”.

İnsan və ekoloji təsir

Fukushima nüvə stansiyasının bağlanması və bərpası prosesində bakteriyaların yaratdığı korroziya əlavə çətinliklər yaradır. Bu, təkcə texniki problemlərlə məhdudlaşmır, həm də ətraf mühitə və insanların təhlükəsizliyinə təsir göstərir. Tsunami nəticəsində okeandan daxil olan bakteriyalar stansiyanın daxili mühitində yeni ekosistem yaradır, bu isə gələcəkdə bənzər hadisələrin idarə olunmasında yeni çağırışlar doğurur.

Fukushima nüvə stansiyasındakı bu mikrobioloji tapıntılar radiasiya və bioloji həyatın sərhədlərini yenidən düşünməyə vadar edir. Eyni zamanda, nüvə təhlükəsizliyi və stansiyaların bağlanması strategiyalarında bakteriyaların rolu daha ciddi nəzərə alınmalıdır.