İlk dəfə: Galileo kosmik aparatı asteroid İdanın sirrini açdı

Galileo asteroid zolağında tarixi keçid

1993-cü il avqustun 28-də NASA-nın Galileo kosmik aparatı Jupiterə gedərkən asteroid zolağında yerləşən Ida asteroidinin səthindən təxminən 2400 kilometr (1500 mil) məsafədə keçdi və asteroidin ətrafında kiçik bir peyk aşkar etdi. Bu, asteroidin peykinin ilk dəfə təsdiqlənməsi idi.

Ida və onun kiçik peyki Dactyl

Ida 1884-cü ildə avstriyalı astronom Johann Palisa tərəfindən Vyana Rəsədxanasında kəşf olunmuş S-tipli silikat qayalarından ibarət bir asteroiddir. Astronomlar onu Koronis asteroid qrupu üzvü hesab edirlər. Galileo missiyası zamanı asteroidin ətrafında müşahidə edilən kiçik peyk Dactyl adlandırıldı. Bu ad mifologiyada müqəddəs Ida dağında yaşayan varlıqlardan götürülmüşdür.

Galileo missiyasının əhəmiyyəti və sürəti

Galileo asteroid Idanın yanından saatda təxminən 45,000 kilometr (28,000 mil) sürətlə keçdi. Bu, kosmik aparatların sürət və dəqiqlik baxımından nə qədər inkişaf etdiyini göstərir. Galileo 1989-cu ildə kosmosa buraxılmış, 1995-ci ildə Jupiterə çatmış və orada 8 il dövr etmişdi. Missiya 2003-cü ildə Galileo-nun qəsdən Jupiterə çırpılması ilə sona çatdı.

Asteroidlərin peyklərinin mövcudluğu təsdiqləndi

Galileo missiyası asteroidlərin peyklərinin ola biləcəyini ilk dəfə sübut etdi və bu, kosmik tədqiqatlarda yeni mərhələnin başlanğıcı oldu. Astronom Torrence Johnson qeyd edib ki, əvvəlcə asteroidlərin peyklərinin nadir olduğu düşünülürdü, amma Galileo-nun kəşfi onların daha çox ola biləcəyini göstərdi.

İnsanlıq üçün yeni perspektivlər

Bu kəşf kosmik tədqiqatların gələcəyini dəyişdi. Asteroidlərin peyklərinin mövcudluğu onların tərkibi və formalaşma prosesləri haqqında daha dərin məlumatlar əldə etməyə imkan verdi. Bu da gələcəkdə asteroidlərin tədqiqi və potensial olaraq onların resurslarından istifadə üçün yeni imkanlar açır.

Qeyd edək ki, Galileo 1991-ci ildə Gaspra asteroidinin yanından keçmişdi, Dactyl isə 1994-cü ilin fevralında Galileo-nun görüntülərini təhlil edən Ann Harch tərəfindən aşkar edilmişdir. Bu hadisələr kosmik araşdırmaların sürətlə inkişaf etdiyini və insanlığın kainatdakı mövqeyini daha yaxşı anlamağa xidmət etdiyini göstərir.