Grok Chatbotu və İnsan Hüquqları: İndoneziya Niyə Müvəqqəti Blokladı?

İndoneziya rəqəmsal təhlükəsizliyi gücləndirir

İndoneziya rəqəmsal işlər naziri Meutya Hafid ölkədə Grok chatbotunun müvəqqəti bloklandığını açıqlayıb. Nazir bu qərarı insan hüquqlarına zidd olan qeyri-könüllü seksual deepfake-lərin yayılmasının qarşısını almaq məqsədilə verdiklərini vurğulayıb. İndoneziya, dünyanın dördüncü ən çox əhalisi və internet istifadəçisi olan ölkəsi kimi, rəqəmsal məkanın təhlükəsizliyinə xüsusi diqqət ayırır.

Grok chatbotu və onun məhdudiyyətləri

Grok, Elon Musk-ın xAI şirkətinin əsas məhsulu olaraq, xüsusilə şəkil yaratma funksiyaları ilə tanınır. ABŞ, Avropa və digər ölkələrdə bu texnologiyanın qeyri-könüllü seksual deepfake-lərin yayılmasına səbəb olması narahatlıq doğurub. İndoneziya isə bu narahatlıqları nəzərə alaraq Grok-un fəaliyyətini məhdudlaşdıran ilk və hələlik yeganə ölkədir.

X platformasında dəyişikliklər

Elon Musk-ın rəhbərlik etdiyi X platforması Grok-un funksiyalarında dəyişiklik edib: əvvəllər hər kəs @grok etiketini istifadə etməklə şəkil yarada bilirdisə, indi bu imkan yalnız ödənişli istifadəçilərə verilir. Pulsuz istifadəçilər isə hələ də Grok-un saytından şəkil yarada bilirlər. İndoneziya rəqəmsal işlər nazirliyi X platformasını Grok qadağası ilə bağlı müzakirəyə dəvət edib.

İnsan hüquqları və rəqəmsal etika

Nazir Meutya Hafid bildirib ki, “Hökumət qeyri-könüllü seksual deepfake-ləri insan hüquqlarının, ləyaqətin və vətəndaşların rəqəmsal məkanlarda təhlükəsizliyinin ciddi pozulması kimi qiymətləndirir.” Bu addım rəqəmsal etikaya və təhlükəsizliyə önəm verən İndoneziyanın məsuliyyətli mövqeyini göstərir.

Reallıq və gələcək perspektivlər

Grok-un İndoneziyada bloklanmasının real təsiri hələ tam aydın deyil. VPN vasitəsilə Grok-un şəkillərinə və saytına giriş mümkün olduğundan, məhdudiyyətlərin effektivliyi sual altındadır. xAI şirkəti isə media sorğularına “Legacy Media Lies” cavabını verərək, tənqidlərə qarşı mövqeyini qoruyur.

İndoneziyanın bu qərarı rəqəmsal texnologiyaların etik istifadəsi və insan hüquqlarının qorunması istiqamətində dünya üçün nümunə ola bilər. Bu, həm də texnologiyanın sürətli inkişafı ilə yaranan yeni çağırışlara qarşı cəmiyyətlərin necə reaksiya verə biləcəyini göstərir.