Günəşdə Yer kürəsindən 15 dəfə böyük nəhəng ləkə: Rekordlar qırılır!

Nəhəng Günəş Ləkəsi AR 13664 Kosmik Fırtınaların Mərkəzində

2024-cü ilin aprelindən iyuluna qədər 94 gün fasiləsiz müşahidə olunan AR 13664 adlı nəhəng günəş ləkəsi Yer kürəsinin diametrindən 15 dəfə böyük olub. Bu aktiv bölgə 3,3 Günəş dövrü ərzində ümumilikdə 969 günəş partlayışı buraxıb.

Rekord Sayda Partlayış və Güclü Fırtına

AR 13664-dən 38 X-sinifli və 146 M-sinifli partlayış qeydə alınıb. Ən güclü partlayış isə 20 may 2024-cü ildə Günəşin Yerə görünməyən tərəfində baş verən və X16.5 gücündə olduğu ehtimal edilən partlayışdır. Bu partlayışın təsiri kosmik hava şəraitində hiss olunub, lakin tam olaraq ölçülməsi mümkün olmayıb. Mayın 10-dan 13-nə qədər isə G5 səviyyəli, yəni "ekstremal" geomaqnit fırtınası müşahidə olunub ki, bu da 2003-cü ildən bəri qeydə alınan ən güclü fırtına olub.

NASA və ETH Zurich-in Müşahidələri

NASA-nın Solar Orbiter kosmik aparatının köməyi ilə AR 13664 Günəşin ətrafında 3,3 dəfə dövr edərək fasiləsiz izlənib. Bu müddət ərzində ləkədən ən azı 5 ardıcıl koronal kütlə atılması (CME) baş verib və bu hadisələr Yer maqnit sahəsinə ciddi təsir göstərib. İsveçrənin Federal Texnologiya İnstitutu (ETH Zurich) alimləri, o cümlədən günəş fizikası üzrə mütəxəssis İoannis Kontogiannis, bu müşahidələrin tək bir aktiv bölgə üçün ən uzun fasiləsiz şəkil seriyası olduğunu vurğulayıblar: "Biz Günəşlə birlikdə yaşayırıq, ona görə onu izləmək və necə təsir etdiyini anlamaq çox vacibdir."

İnsanlara və Texnologiyaya Təsiri

Günəşdə baş verən bu güclü partlayışlar və geomaqnit fırtınalar kosmik hava şəraitini dəyişdirərək peyk rabitəsi, elektrik şəbəkələri və astronavtların təhlükəsizliyi üçün risklər yaradır. 2024-cü ilin əvvəlində başlayan Günəş maksimumu dövründə belə hadisələrin artması, insanları və texnologiyanı qorumaq üçün qabaqlayıcı tədbirlərin vacibliyini bir daha göstərir.

AR 13664-nin müşahidəsi və analizi gələcəkdə Günəş fəallığını daha yaxşı başa düşmək və kosmik hava proqnozlarını təkmilləşdirmək üçün əvəzsiz məlumatlar təqdim edir. Bu da kosmik hadisələrin insan həyatına və texnoloji infrastrukturuna təsirini qabaqcadan xəbərdar etməyə imkan verir.