İlk dəfə: Hell Creek-də tapılan T. rex “Gus” skeleti 30 milyon dollara hərraca çıxır

Hell Creek forması və T. rex fosillərinin əhəmiyyəti

Hell Creek forması Montana, Wyoming və Dakotada yerləşən məşhur geoloji ərazi olub, 1902-ci ildən bəri T. rex skeletlərinin tapıldığı ən önəmli paleontoloji sahələrdən biridir. Bu bölgə dinozavrların həyatına işıq tutmaqla yanaşı, elmi tədqiqatlar üçün də əvəzsiz mənbədir.

“Gus” skeletinin kəşfi və xüsusiyyətləri

Gary “Gus” Licking Cənubi Dakotada, Harding County-də yerləşən 6,500 akrlıq fermasında 2021-ci ildə “Gus” adlı T. rex skeletinin tapılmasına səbəb oldu. Skelet 38 fut (təxminən 11.5 metr) uzunluğunda, 12.5 fut (3.8 metr) hündürlüyündədir və 54 düym (137 sm) uzunluğunda kəlləyə malikdir. 183 sümük elementindən ibarət olan skelet sümük sayına görə təxminən 61%, kütlə baxımından isə 75-80% tamamdır. Skeletdə diş izləri və qırıqlar mövcuddur ki, bu da dinozavrın həyatında yaşadığı döyüşlərin izlərini göstərir.

Hərrac və qiymətləndirmə

“Sotheby’s” hərrac evi “Gus” skeletini Nyu Yorkda keçiriləcək hərracda satacaq və qiymətinin 30 milyon dollar (təxminən 51 milyon AZN) civarında olacağı gözlənilir. Bu, 2020-ci ildə 31.8 milyon dollara (təxminən 54 milyon AZN) satılan “Stan” skeletinin rekord qiymətinə yaxın bir rəqəmdir. “Gus” skeleti tamamilə “Stan”dan fərqlidir və öz xüsusi polad quruluşunda, "ovçu pozasında" nümayiş etdiriləcək.

Elmi tədqiqatlar və mülkiyyət məsələləri

“Gus” skeleti kommersiya paleontoloqları tərəfindən qazılıb və özəl mülkiyyətdədir. Bu səbəbdən onun elmi tədqiqatlara açıq olmaması narahatlıq doğurur. Society of Vertebrate Paleontology (SVP) özəl sahiblərdə olan fosillərin elmi araşdırmalar üçün əlçatan olmamasına qarşıdır. Ekspertlər bildirirlər ki, "Fosillər muzeylərdə olduqda elmi dəyər qazanır" və "əlverişli tədqiqat imkanları itirildikdə, elm böyük zərər görür".

İnsanlar və gələcək perspektivlər

Bu nadir skeletin gələcəkdə kimdə qalacağı və elmi ictimaiyyətə nə zaman açılacağı hələ məlum deyil. Ekspertlər və kolleksionerlər arasında bu fosilin həm elmi, həm də ictimaiyyət üçün əlçatan olması barədə müzakirələr davam edir. Bir çoxları “Gus” skeletini öz uşaqları ilə birlikdə görmək istəyir, ancaq onun özəl mülkiyyətdə qalması bu arzunu çətinləşdirir.

Digər rekord hərraclar

2024-cü ildə “Apex” adlı Steqosaurus fosili 44.6 milyon dollara (təxminən 76 milyard AZN) satılıb və hazırda Nyu Yorkdakı Amerika Təbiət Tarixi Muzeyində dörd illik icarədədir. Bu, nadir və qiymətli dinozavr fosillərinin kommersiya bazarında artan marağını göstərir.

“Gus” skeletinin hərracı paleontologiya və kolleksiyaçılıq sahəsində yeni mərhələ ola bilər, lakin elmi tədqiqatların davamlılığı üçün açıq müzakirələr və razılaşmalar zəruridir.