Hindistan 2047-də nüvə enerjisində 100 GW hədəfinə necə çatacaq?

Hindistanın nüvə siyasətində dönüş

Hindistan Enerji Nazirliyi 2026-cı il üçün Milli Elektrik Siyasəti Layihəsini təqdim edib. Bu sənəd ölkənin enerji sektorunu transformasiya etməyi və dekabr 2025-də qəbul edilən SHANTI Aktı ilə müəyyən edilmiş nüvə hədəflərini dəstəkləməyi hədəfləyir. SHANTI Aktı nüvə risklərini təchizatçılardan dövlətə keçirərək, operator məsuliyyətini 300 milyon Xüsusi Çəkili Haqq (SDR) ilə məhdudlaşdırır. Bu məbləğ təxminən 430 milyon ABŞ dollarına bərabərdir. Operator məsuliyyətinin üstündəki risk isə dövlət tərəfindən qarşılanır.

SHANTI Aktı və özəl sektorun rolu

SHANTI Aktı əvvəlki qanunları ləğv edir və Hindistana nüvə fəaliyyətlərini özəl və birgə müəssisələr vasitəsilə həyata keçirməyə imkan yaradır. Bu, ölkənin nüvə sənayesində özəl sektorun rolunu artırır. Hindistan 2025-2026-cı illər üçün kiçik modul reaktorların (SMR) tətbiqinə 2.1 milyard ABŞ dolları (təxminən 3.57 milyard AZN) ayırıb. 2033-cü ilə qədər isə beş daxili SMR dizaynını maliyyələşdirməyi planlaşdırır.

Beynəlxalq əməkdaşlıq və texnologiya

Hindistan və Rusiya nüvə sahəsində sıx əməkdaşlıq edir. Rosatom Hindistanın Kudankulam Nüvə Elektrik Stansiyasına VVER texnologiyası təmin edib. 2024-cü ildə Hindistan və BƏƏ Barakah stansiyası üzrə əməliyyat və texniki əməkdaşlıq memorandumu imzalayıb. Eyni zamanda, Hindistan 35 mülki nüvə obyektini Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyinə (IAEA) təqdim edərək beynəlxalq yoxlamalara açıq olduğunu göstərir.

Enerji gələcəyinə baxış

Hindistanın məqsədi 2047-ci ilə qədər nüvə gücünü 100 GW-a çatdırmaqdır. Bu, ölkənin elektrik tələbatının illik 4%-dən çox artımı və 2050-ci ildə 5,246 TWh enerji istehsalı proqnozları ilə uyğun gəlir. Pik tələbat isə 700-750 GW arasında dəyişəcək. Bu hədəflər enerji təhlükəsizliyini gücləndirəcək və karbon emissiyalarını azaltmağa kömək edəcək.

Uzunmüddətli perspektiv və çağırışlar

SHANTI Aktının uzunmüddətli nəticələri hələ tam aydın deyil. Operator məsuliyyətinin məhdudlaşdırılması və dövlətin riskləri üzərinə götürməsi yeni çağırışlar yarada bilər. Lakin bu addım Hindistanın nüvə sektorunu sürətlə inkişaf etdirmək və özəl investisiyaları cəlb etmək üçün atdığı strateji addımdır.

Hindistanın nüvə siyasətindəki bu yeniliklər ölkənin enerji gələcəyinə yeni ümidlər gətirir. İnsanlar daha sabit və təmiz enerji mənbələrinə yaxınlaşır, iqtisadiyyat isə dayanıqlı inkişaf yoluna qədəm qoyur.