Hindistanda AI ilə yaradılan saxta vəhşi təbiət videoları niyə narahatlıq yaradır?

Saxta vəhşi təbiət videoları Hindistanda sosial gərginliyi artırır

2025-ci ilin noyabrında Hindistanın Maharashtra ştatının Chandrapur bölgəsində yayılan pələng hücumu videosu sürətlə viral oldu. Videoda pələngin hərəkəti toz qaldırsa da, ölü yarpaqların hərəkətsiz qalması onun saxta olduğunu göstərdi. Yerli hakimiyyətlər noyabrın 7-də bu görüntünün süni intellekt (AI) vasitəsilə yaradıldığını rəsmən təsdiqlədi və belə videoların bölgədə insan-pələng qarşıdurmasını artırmaq məqsədilə yayıldığını bildirdi.

Panika və qarşıdurma: Saxta videoların insanlara təsiri

Bu video təkcə Chandrapurda deyil, Mumbai ticarət mərkəzində leoparın qaçdığı və digər saxta videolarla birlikdə insanlarla vəhşi heyvanlar arasında qarşıdurmanı artırır. Wildlife SOS təşkilatının nümayəndəsi Dana Wilson bu cür saxta görüntülərin qisasçı öldürmələrin artmasına səbəb ola biləcəyini vurğuladı: “Bu saxta hadisələr insanları heyvanlara qarşı qəzəbləndirir və həqiqi qarşıdurmaları alovlandırır.” 2024-cü ildə Hindistanda pələnglərin 73 nəfərin ölümünə səbəb olduğu qeyd olunur.

AI texnologiyasının təhlükəli oyunları

2025-ci ilin sentyabrında Lucknowda tələbə süni intellektlə leopar əlavə etdiyi saxta foto yayıb. Orman idarəsi 9 axtarış qrupuyla heyvanı tapmağa çalışsa da, nəticəsiz qaldı. Tələbə tutulub xəbərdarlıqla azad edildi. Bu hadisə AI texnologiyasının necə manipulyasiya edilə biləcəyini göstərir.

Hüquqi boşluq və gələcək addımlar

Hindistanda AI ilə yaradılan saxta videolarla bağlı xüsusi qanun yoxdur. 2025-ci ilin oktyabrında hökumət AI məzmununun işarələnməsi barədə qanun layihəsi təqdim edib, lakin bu hələ qüvvəyə minməyib. Pench Tiger Reserve və digər rezervatlar noyabrın 7-də saxta videolara qarşı birgə bəyanat yayıb.

Ekspertlərin tövsiyələri və ictimai maarifləndirmə

Pench rezervatının müavini Rajnish Kumar Singh qeyd edir ki, yerli əhalinin internetə az çıxışı olduğundan saxta videolar indiyə qədər ciddi qarşıdurma yaratmayıb. Lakin ekspertlər medianın savadlılığının artırılmasını və ictimaiyyətin məlumatlandırılmasını vacib sayır. Dana Wilson əlavə edir: “Təhsil yeganə çıxış yoludur. İnsanlar başa düşməlidir ki, bu görüntülər saxtadır.”

Nəticə

Hindistanda süni intellektlə yaradılan saxta vəhşi təbiət videoları yalnız texnoloji yenilik deyil, həm də sosial məsuliyyət məsələsidir. Bu görüntülər insanların qorxusunu artırır, heyvanlara qarşı yanlış münasibət yaradır və cəmiyyətin təhlükəsizliyini təhdid edir. Hüquqi boşluqlar aradan qaldırılmalı, ictimai maarifləndirmə gücləndirilməlidir ki, bu yeni texnologiyanın yaratdığı fəsadlar minimuma endirilsin.