Hindistanda AI vasitəsilə müsəlman qadınlara qarşı təhqir dalğası niyə artır?

Kaşmirli modelin həyatı süni intellekt qurbanı oldu

Samreen Ayoub, Hindistanın Kaşmir bölgəsində yaşayan frilans model, həyatının ən çətin anlarını yaşayır. Instagramda yayılan saxta video onun universitet illərindən olan şəkilləri birləşdirərək, süni intellektlə yaradılmış yalan səs əlavə olunub. Videoda qardaşı isə onun “pimp”i kimi göstərilir. Ayoub-un sözlərinə görə, “Bu, tamamilə təqib idi” və “Videonun həqiqi olduğuna hətta valideynlərim də inanardı”.

Süni intellekt və rəqəmsal təhqirin geniş miqyası

Washington, DC-də yerləşən Center for the Study of Organized Hate (CSOH) 2023-2025-ci illər arasında 1 326 süni intellektlə yaradılmış şəkil və videonu analiz edib. Bu materiallar sosial şəbəkələrdə 6.7 milyondan çox qarşılıqlı əlaqə toplayıb. Mumbai-də fəaliyyət göstərən RATI Fondunun idarə etdiyi Meri Trustline isə 2022-ci ildən bəri 482-dən çox belə hal ilə məşğul olub, onların təxminən 10%-i rəqəmsal manipulyasiya ilə bağlıdır. Bu rəqəmlər süni intellektin müsəlman qadınların seksual təsvirlərini yaratmaqda necə geniş istifadə olunduğunu göstərir.

Sulli Deals və Bulli Bai: Müsəlman qadınların hədəfi

Hindistanda "Sulli Deals" və "Bulli Bai" adlı platformalar müsəlman qadınların şəkillərini icazəsiz toplayaraq, onları seksual şəkildə manipulyasiya ediblər. Afreen Fatima kimi qadınlar bu platformalarda "açıq artırma"ya çıxarılıb və davamlı təhqir, təhdidlərə məruz qalıblar. Hindistan polisi bu platformaların yaradıcısı olan Aumkareshwar Thakur və Niraj Bishnoi-ni 2022-ci ilin yanvarında həbs etsə də, iki ay sonra humanitar əsaslarla azadlığa buraxıblar.

Hüquqi boşluqlar və cəmiyyətin reaksiyası

Ayoub polisə şikayət etsə də, ciddi tədbir görülməyib. Ekspertlər bildirir ki, Hindistanın mövcud qanunları süni intellektlə yaradılan bu cür məzmunla mübarizədə zəifdir. Apar Gupta qeyd edir ki, “Platformalar saxta şəkillərin silinməsini asanlaşdırmır” və bu qadınlar üçün daimi ləkə yaradır. Bu təcrübələr “rəqəmsal lynç” kimi qiymətləndirilir və qadınların həyatına dərin təsir göstərir.

İnsan hekayələri və gələcəyə baxış

Bu təhqirlər yalnız rəqəmlər deyil, real insanların həyatını dağıdır. Ayoub-un yaşadığı qorxu və təzyiq, Fatima kimi qadınların davamlı təhdidlərlə üzləşməsi süni intellektin etik və hüquqi tənzimlənməsinin nə qədər vacib olduğunu göstərir. Cəmiyyət və qanunvericilik bu yeni təhlükəyə qarşı daha sərt addımlar atmalıdır ki, qadınların rəqəmsal məkanlarda təhlükəsizliyi təmin edilsin.