Homo erectus dişlərində ilk dəfə aşkar olunan yeni genetik mutasiya nəyi dəyişir?

Homo erectus dişlərindən genetik tapıntı

Çinli tədqiqatçılar Homo erectus-un dişlərindən zülal çıxarmağın yeni, minimal invaziv üsulunu inkişaf etdiriblər. Bu metod diş emalına zərər vermədən 11 fərqli zülal və yüzlərlə amin turşusu mövqeyinin müəyyən edilməsinə imkan verib.

AMBN-A253G: Yeni mutasiyanın kəşfi

Tədqiqat zamanı Homo erectus nümunələrinin hamısında AMBN-A253G adlı yeni tək amin turşusu polimorfizmi (SAP) aşkar olunub. Bu mutasiya diş emalının formalaşmasında rol oynayan ameloblastin zülalında tapılıb və bütün nümunələrin eyni təkamül populyasiyasına aid olduğunu göstərir. Bundan əlavə, AMBN-M273V adlı ikinci SAP da müəyyən edilib. Bu mutasiya əvvəllər yalnız Denisovanlarda məlum idi və tədqiqatçılar hesab edirlər ki, bu mutasiya Homo erectus-dan Denisovanlara gen axını nəticəsində keçib. Bu variant müasir Cənub-Şərqi Asiya və Okeaniya insanlarında mövcuddur və Homo sapiens-ə Denisovanlar vasitəsilə introqressiya ilə ötürülüb.

Denisovanlar və Homo erectus arasında gen axını

Araşdırmalar göstərir ki, Denisovanlar və Homo erectus arasında gen axını olub. Denisovanlar AMBN-M273V mutasiyasını Homo sapiens-ə introqressiya yolu ilə ötürərək müasir insan genetik variasiyalarına təsir göstəriblər. Bu, paleoantropologiyada morfoloji xüsusiyyətlər əsasında müəyyən edilməyən qruparası qarışmanın molekulyar sübutudur.

Tədqiqatın əhəmiyyəti və metodologiyası

Tədqiqatçılar əvvəlcə heyvan qalıqlarında pilot testlər aparıblar və sonra paleoproteomika üsulu ilə Homo erectus dişlərindən zülal çıxarmağa nail olublar. Bu üsul, diş emalının səthini turşu ilə yumşaldaraq molekulyar məlumatı qoruyur və nümunələrin morfoloji bütövlüyünü pozmur. Dmanisi, Gürcüstanda tapılmış 1.77 milyon il yaşlı dişdən əvvəllər zülal çıxarılıb, lakin yeni tədqiqat Çində tapılmış təxminən 400 min il yaşlı nümunələr üzərində aparılıb.

İnsan təkamülünə yeni baxış

Institute of Vertebrate Paleontology and Paleoanthropology və Chinese Academy of Sciences-in alimləri bildirirlər ki, “Bu xəttin molekulyar xüsusiyyətlərini anlamaq hominin biologiyasını daha yaxşı başa düşməyə kömək edir.” Bu kəşf insan təkamülünün mürəkkəbliyini və gen axınının rolunu yenidən qiymətləndirməyə imkan verir.

İnsan həyatına təsiri

Bu tapıntılar insanın qədim tarixini daha dərindən anlamağa və genetik irsimizin necə formalaşdığını izah etməyə kömək edir. Yeni mutasiyalar və gen axını insan təkamülündə əlaqələrin daha geniş və mürəkkəb olduğunu göstərir, bu da insan biologiyasının gələcək tədqiqatları üçün zəngin materialdır.