Hubble İlk Dəfə Milky Way-in 11.8 Milyard İl Əvvəlki Qədim Toqquşmasını Kəşf Etdi

Milky Way və qədim qalaktik toqquşmanın sirri

Hubble Teleskopunun yeni müşahidələri göstərir ki, qalaktikamız Milky Way 11.8 milyard il əvvəl LKH adlı cırtdan qalaktika ilə toqquşub. Bu toqquşma qalaktikamızın formalaşmasında mühüm rol oynayıb.

LKH qalaktikası və onun təsiri

LKH qalaktikasının kütləsi təxminən 500 milyon Günəş kütləsinə bərabərdir və bu, Sagittarius cırtdan qalaktikasından bir qədər böyükdür. LKH özünəməxsus qlobulyar ulduz qruplarına malik olub. Hubble və ESA-nın Gaia missiyasından əldə edilən məlumatlar sayəsində alimlər bu qrupları müəyyən edə biliblər.

Qalaktikamızın kimyəvi tərkibində dəyişiklik

LKH-dən gələn ulduzlar, qaz və qaranlıq maddə Milky Way-in kimyəvi tərkibinə təsir edib. Astrofizik Davide Massari bildirir ki, “Biz evimiz olan Milky Way qalaktikasının necə qurulduğunu tam bilmirdik. Bu tədqiqatda ilk böyük hissənin LKH adlı cırtdan qalaktikadan gəldiyini kəşf etdik.” Bu toqquşma, daha əvvəl məlum olan Gaia–Sausage–Enceladus (GSE) qalaktikası ilə toqquşmadan təxminən 1.8 milyard il əvvəl baş verib.

Qlobulyar ulduz qruplarının fərqliliyi

LKH qalaktikasına aid qlobulyar ulduz qrupları Milky Way və GSE qruplarından fərqlənir. Bu fərqlər alimlərə qalaktikaların birləşmə tarixini və proseslərini daha dəqiq anlamağa imkan verir.

Kəşfin əhəmiyyəti və gələcək perspektivlər

Bu tapıntı Nature Astronomy jurnalında 17 avqust 2026-cı ildə dərc olunub və qalaktikaların formalaşması ilə bağlı anlayışımızı genişləndirir. Massari əlavə edir ki, “Əvvəlki tədqiqatlar yalnız bizim qalaktikamızda doğulan ulduzları əsas götürürdü. İndi isə xarici qalaktikalardan gələn ulduzlar da nəzərə alınmalıdır.” Bu, qalaktikamızın tarixini daha dolğun və mürəkkəb göstərir.

Bu qədim toqquşma kainatın inkişafını və qalaktikaların qarşılıqlı təsirini daha dərindən anlamağa imkan verir. Hər bir ulduz və qalaktika toqquşması kainatın hekayəsində yeni səhifə açır.