İlk dəfə: Hubble MXDFz4.4 qalaktikasından "imkansız" işıq aşkar etdi

Kainatın erkən dövründən gələn işıq

Hubble teleskopu kainatın yaranışından cəmi 1,4 milyard il sonra mövcud olmuş MXDFz4.4 qalaktikasından "imkansız" sayılan ionlaşdırıcı ultrabənövşəyi işıq aşkar edib. Bu işıq hidrogen atomlarından elektronları ayırmağa qadirdir və kainatın şəffaflaşmasında mühüm rol oynayıb.

MXDFz4.4 qalaktikasının xüsusiyyətləri

Bu qalaktika Milky Way-dən təxminən 100 dəfə kiçik olsa da, ulduz əmələ gəlmə sürəti onun 10 dəfə üstündədir. Qalaktikadan çıxan ionlaşdırıcı işığın yarıdan çoxu kosmosa yayılır və ətrafındakı qazda işıq üçün kanallar açır. Tədqiqatçılar bildirirlər ki, bu işıq kainatın erkən dövründə hidrogen dumanını təmizləməkdə əsas rol oynayıb.

Teleskopların birgə işi və müşahidələr

Kəşf NASA-nın Hubble Kosmik Teleskopu, James Webb Kosmik Teleskopu (JWST) və Avropa Cənub Rəsədxanasının (ESO) Very Large Telescope (VLT) məlumatları əsasında həyata keçirilib. VLT teleskopu ilə təxminən 6 gün ərzində spektrlər toplanıb və qalaktikanın məsafəsi Lyman-alfa emissiya xətti vasitəsilə təsdiqlənib. Hubble isə 40 saat müşahidə aparıb.

Ekspertlərin fikirləri

Ilias Goovaerts, Space Telescope Science Institute-un postdoktorantı və tədqiqatın baş müəllifi, bu kəşfi belə şərh edir: "Bu, əvvəllər mümkün hesab olunmurdu." O əlavə edir ki, MXDFz4.4 ən uzaq qalaktikadır və ən çox interqalaktik mühiti keçməlidir, bu da onun müşahidəsini daha da çətinləşdirir.

Kainatın şəffaflaşmasında yeni anlayış

Tədqiqatçılar bildirirlər ki, MXDFz4.4 kimi qalaktikalardakı güclü ulduz əmələ gəlməsi kainatın erkən dövründə hidrogen dumanını təmizləməkdə əsas rol oynayıb. Bu, kainatın necə şəffaflaşdığı və ulduzların necə formalaşdığı barədə anlayışımızı dərinləşdirir və ulduzşünaslıq sahəsində əhəmiyyətli irəliləyişdir.