Dünyada Su Ehtiyatları İlk Dəfə HydroGNSS Peykləri ilə İzlənir

HydroGNSS: Su ehtiyatlarını izləyən yeni peyk missiyası

Noyabr 2025-ci ildə ESA tərəfindən buraxılan HydroGNSS missiyası iki peykdən ibarət unikal bir sistemdir. Bu peyklər GNSS-R texnologiyasından istifadə edərək Yer səthindəki su ehtiyatlarını, torpaq rütubətini, bataqlıqları və donma-ərimə proseslərini yüksək dəqiqliklə müşahidə edir.

Peyklərin texnologiyası və funksiyaları

HydroGNSS peykləri GPS və Galileo peyklərinin siqnallarını qəbul edir və onların Yer səthindən əks olunmasını analiz edir. Bu üsul sayəsində peyklər 300 metr dəqiqliklə suyun səthindəki dəyişiklikləri izləyə bilir. Bataqlıqların meşə örtüyünün altında belə aşkar edilməsi missiyanın unikal xüsusiyyətlərindəndir.

İqlim dəyişikliyi və su dövriyyəsi araşdırmaları

HydroGNSS-in məlumatları iqlim dəyişikliyinin su dövriyyəsinə təsirini anlamaqda mühüm rol oynayır. Donma-ərimə proseslərinin izlənməsi və biomassa haqqında məlumatların toplanması tədqiqatçılara suyun qlobal dövriyyəsini daha dərindən araşdırmağa imkan verir.

Elmi tərəfdaşlar və məlumatların əlçatanlığı

Peyklər Surrey Satellite Technology Ltd (SSTL) tərəfindən hazırlanıb və idarə olunur. HydroGNSS-in məlumat məhsulları SSTL və elmi tərəfdaşlar, o cümlədən Sapienza və Tor Vergata Universitetləri, IEEC/ICE-CSIC, Finlandiya Meteorologiya İnstitutu, IFAC-CNR, Milli Okeanologiya Mərkəzi, Nottingham Universiteti və Texniki Universitet Vyana tərəfindən işlənir. Məlumatlar 8 aylıq sınaq müddətindən sonra tam fəaliyyətə başlayıb və bütün dünyada pulsuz paylanır.

İnsanlara və gələcəyə təsiri

Bu missiya su ehtiyatlarının idarə olunması və iqlim dəyişikliyi ilə mübarizədə yeni imkanlar açır. Peyklərin təqdim etdiyi dəqiq və əlçatan məlumatlar kənd təsərrüfatından şəhər planlaşdırmasına qədər geniş sahələrdə istifadə olunur. HydroGNSS-in uğuru aşağı maliyyətli və çevik Yer müşahidə missiyalarının gələcəyinə işıq tutur.

ESA-nın Scout Proqram Meneceri Jean-Pascal Lejault və SSTL-in HydroGNSS Layihə Meneceri Peter Garner bu layihənin əhəmiyyətini vurğulayaraq, “Bu, HydroGNSS missiyası üçün real bir mərhələdir” və “Siqnallar evə qayıdır” ifadələrini səsləndiriblər.