İlk dəfə: AI ilə bionik göz görmə qabiliyyətini necə bərpa edir?
...
Süni intellekt
Oxumaq vaxt alır?
Məqalələri dinləyə bilərsizSüni intellektlə bionik göz: Korlar üçün yeni ümid
Görmə qabiliyyətini itirmiş insanlara görməyi bərpa etmək istiqamətində mühüm addım atılıb. İspaniyanın Hospital IMED Elche-də aparılan təcrübədə süni intellekt (AI) dəstəyi ilə işləyən bionik göz implantı istifadə olunub. Bu implant, travmatik beyin zədəsi nəticəsində kor olmuş 27 yaşlı bir şəxsin görmə korteksinə yerləşdirilən 96 elektroddan ibarətdir.
Görmə korteksinə dəqiq elektrik stimulyasiyası
İmplant elektrik stimulyasiyası ilə vizual hisslər yaradır. Bu hisslər nöqtələr, işıqlar və müxtəlif formalar şəklində olur. AI-nin dərin öyrənmə sistemi stimulyasiya nümunələrini tənzimləyərək, daha az elektrik cərəyanı ilə daha dəqiq nəticələr əldə etməyə imkan verir. Eyni zamanda, implant neyron aktivliyini ölçərək beyin fəaliyyətinə uyğunlaşır.
Fərdi beyin reaksiyasına uyğunlaşan prostetiklər
Layihənin aparıcı tədqiqatçılarından Michael Beyeler bildirir ki, “Bir modeli qurmaq bir şeydir, insanla sınaq aparmaq isə tamamilə başqa.” O əlavə edir: “Faydalı görmə prostetikası sabit bir reseptə əsaslana bilməz.” Bu, hər bir fərdin beyin reaksiyasına uyğun stimulyasiya nümunələrinin vacibliyini göstərir.
Beyin və texnologiyanın sintezi
Tədqiqat University of California - Santa Barbara, ETH Zurich və Miguel Hernández Universitetinin əməkdaşlığı ilə həyata keçirilib. İmplant həm stimulyasiya edir, həm də neyron aktivliyini ölçür ki, bu da gələcəkdə daha fərdi və effektiv bionik gözlərin yaradılmasına imkan verəcək.
İnsan həyatına təsiri
İştirakçı stimulyasiya zamanı gördüyü vizual hissləri təsvir edərək, texnologiyanın insan həyatında yaratdığı dəyişiklikləri göstərir. Bu nailiyyət görmə qabiliyyətini itirmiş insanların həyat keyfiyyətini artırmaqda böyük irəliləyişdir.
Bu tədqiqat 2026-cı ildə Neuron jurnalında dərc olunub və gələcəkdə prostetik görmə texnologiyalarının inkişafında yeni mərhələ ola bilər.