İlanların aclığa dözümlülüyü: Gen itkisi və enerji qənaətində yeni kəşflər

İlanların aclığa dözümlülüyü və gen itkisi

İlanlar bəzən aylarla yemək yemədən sağ qala bilirlər. Son araşdırmalar göstərir ki, bu, ilanların aclıq hormonunu istehsal edən genləri itirməsi ilə bağlıdır. Ghrelin adlı hormon həzm, iştah və yağ yığılmasını tənzimləyir. Lakin 32 ilan növündə bu hormonun istehsalını təmin edən genlər ya tamamilə itmiş, ya da funksiyasını itirmişdir.

Genetik araşdırmalar və sürünən nümunələri

Tədqiqatçılar 112 sürünən növünün genomlarını analiz edərək, ilanlarda MBOAT4 geninin də funksiyasız olduğunu müəyyən ediblər. Bu gen, Ghrelin hormonunun aktivləşməsi üçün vacib olan fermentin yaranmasında iştirak edir. Eyni gen itkisi həmçinin xameleonlar və Krötenkopfagamenlər kimi digər sürünənlərdə də müşahidə olunub. Bu gen itkisi ilanlarda və bəzi sürünənlərdə bir neçə dəfə təkrarlanıb.

Enerji qənaəti və ovçuluq strategiyası

Araşdırmaya görə, bu sürünənlər "otur və gözlə" (sit and wait) ovçuluq strategiyasını tətbiq edirlər. Bu strategiya onların enerji sərfiyyatını minimuma endirir. Ghrelin hormonunun olmaması isə onların aclıq hissini zəiflədərək, uzun müddət yemək olmadan yaşamağa imkan verir. Bu, onların metabolik enerji sərfiyyatını azaldaraq, enerjiyə qənaət etmələrinə kömək edir.

İnsan və təbiət üçün əhəmiyyəti

Bu kəşf ilanların və digər sürünənlərin həyat tərzini daha yaxşı anlamağa kömək edir. Onların aclığa dözümlülüyü enerji sərfiyyatını azaldan genetik dəyişikliklərlə bağlıdır və bu, təbiətdə sağ qalma strategiyalarının inkişafını göstərir. İnsanlar üçün isə bu, aclıq və enerji metabolizması sahəsində yeni tədqiqatlara yol aça bilər.

İlanların aclığa dözümlülüyü yalnız bioloji maraq deyil, həm də enerji idarəetməsində təbiətin incə mexanizmlərini anlamaq üçün vacib nümunədir.