İldırımdan yaranan yanğınlara qarşı Bulud Toxumu: Yeni Ümid Nədir?

İldırımdan yaranan yanğınlar Britaniya Kolumbiyasında böyük fəlakət yaradır

2024-cü ildə Britaniya Kolumbiyasında meşə yanğınlarının 70 faizi ildırımdan qaynaqlanıb. Bu yanğınlar təxminən 1.1 milyon hektar ərazini əhatə edib və təbiətə, insanlara ciddi zərər vurub. Son illərdə iqlim dəyişiklikləri səbəbindən yanğınların sayı və intensivliyi artıb.

Bulud toxumu texnologiyasına yeni investisiya

Vankuverdə yerləşən Skyward Wildfire şirkəti Britaniya Kolumbiyasında ildırımdan yaranan yanğınların qarşısını almaq üçün bulud toxumu texnologiyasını test etməyə başlayır. Şirkət Innovate BC tərəfindən 1 milyon ABŞ dolları (təxminən 1.7 milyon AZN) maliyyə dəstəyi alıb. Testlər iyul ayında Kamloopsda başlayacaq və bütün ərazidə davam edəcək.

Texnologiyanın iş prinsipi və təhlükəsizliyi

Skyward-un texnologiyası "hədəfli hava əməliyyatları" vasitəsilə buludlara inert, qeyri-zəhərli materiallar səpərək ildırım zərbələrinin sayını azaltmağı hədəfləyir. Şirkət bildirir ki, istifadə olunan materiallar ABŞ və Kanada federal tələblərinə tam uyğundur. Bulud toxumu ənənəvi olaraq yağış artırmaq üçün istifadə olunur, lakin Skyward-un məqsədi ildırımın qarşısını almaqdır.

Tarixi və müasir yanaşmalar

Bulud toxumu texnologiyası 1950-ci illərdən bəri tədqiq edilir. 1970-ci illərdə alüminium örtüklü şüşə liflərinin ildırımın sayını azaltmağa təsiri müəyyən olunub. Skyward-un istifadə etdiyi materiallar hərbi radar qarışdırıcılarına bənzəyir və buludlarda statik yükü azaltmaq üçün istifadə olunur. Şirkət texnologiyanın dəqiq detallarını açıqlamır, amma qeyd edir ki, istifadə olunan maddələr təhlükəsizdir.

Ekspertlərin narahatlıqları

Ekoloji müdafiə təşkilatları və mütəxəssislər bu texnologiyanın təsirlərini tam anlamağın vacib olduğunu bildirirlər. Onlar qeyd edirlər ki, əgər bulud toxumu və geo-mühəndislik üsulları barədə məlumat tam şəffaf deyilsə, bu, gözlənilməz və potensial zərərli nəticələrə səbəb ola bilər. Mütəxəssislər hava və iqlim sistemləri ilə bağlı dəyişikliklərin ciddi şəkildə qiymətləndirilməsinin vacibliyini vurğulayırlar.

İnsanlar və təbiət üçün yeni ümid

Skyward Wildfire şirkəti Britaniya Kolumbiyası və Albertanın yanğın xidmətləri ilə əməkdaşlıq edir. Onların məqsədi ildırımdan yaranan yanğınların sayını azaltmaq, beləliklə, həm təbiəti, həm də insan həyatını qorumaqdır. Bu texnologiyanın uğuru gələcəkdə digər yanğın riski yüksək bölgələr üçün də nümunə ola bilər.

Hazırda Skyward-un texnologiyasının effektivliyini təsdiqləyən müstəqil tədqiqatlar yoxdur. Testlərin nəticələri və standartları hələ açıqlanmayıb, buna görə də bu sahədə bir çox suallar qalır. Lakin bu yenilik təbiət və insan təhlükəsizliyi üçün atılan mühüm addım kimi qiymətləndirilir.