İlk dəfə: CryoSat peyki Günəş fırtınasını yüksək dəqiqliklə ölçdü

Günəşin gücü və Yer maqnit sahəsi

Yanvarın 18-də Günəş yüksəkenerjili hissəciklər partlayışı buraxdı. Bu partlayış Yer maqnit sahəsində pozuntular yaratdı və geomaqnit fırtınasına səbəb oldu. Belə hadisələr təbiətin gücünü göstərməklə yanaşı, peyk rabitəsi və enerji sistemləri üçün ciddi risklər yaradır.

CryoSat peykinin yeni missiyası

Avropa Kosmik Agentliyinin (ESA) CryoSat peyki 16 ildir qütb dəniz buzlarının qalınlığını ölçür. Keçən ilin sonunda ESA mühəndisləri peykin proqram təminatını uzaqdan yeniləyərək maqnitometr instrumentinin funksiyasını genişləndirdilər. Bu yenilik sayəsində CryoSat indi maqnit sahəsindəki dəyişiklikləri elmi dəqiqliklə ölçə bilir. Beləliklə, peyk həm buz təbəqələrinin vəziyyətini, həm də maqnit sahəsinin dəyişikliklərini izləyir.

Geomaqnit fırtınasının ölçülməsi

Yanvarın 18-də başlayan və üç gün davam edən geomaqnit fırtınası zamanı CryoSat peyki yeni proqram təminatının imkanlarını sınaqdan keçirdi. Peyk maqnit sahəsindəki dəyişiklikləri yüksək dəqiqliklə ölçdü və bu məlumatlar ESA-nın üç peykdən ibarət Swarm missiyasının ölçmələri ilə kalibrləndi. Beləliklə, iki missiya bir-birini tamamlayaraq Yer maqnit sahəsinin daha geniş və detallı təsvirini təqdim edir.

Ekspertlərin fikri

CryoSat missiya meneceri Tommaso Parrinello bildirib ki, “Əsasən maqnitometrdən Yer maqnitosferasını hiss etmək üçün istifadə edirik. Bu məlumatlar peykin orbitini və istiqamətini tənzimləmək üçün kompüterə siqnallar göndərir və missiyanın məqsədlərinə çatmasını təmin edir.” O əlavə edib ki, “ölçmələrin dəqiqliyi və aşağı səs-küy səviyyəsi elmi ictimaiyyət tərəfindən yüksək qiymətləndirilir.”

İnsanlara və elmi dünyaya təsiri

CryoSat və Swarm missiyalarının nəzərdə tutulduğundan uzun müddət fəaliyyət göstərməsi gələcəkdə daha çox elmi kəşflərə yol açacaq. Bu peyklərin təqdim etdiyi məlumatlar yalnız kosmik tədqiqatlar üçün deyil, həm də Yer üzərində həyatın təhlükəsizliyinin təmin olunması üçün əhəmiyyətlidir. Günəş fırtınalarının yaratdığı riskləri anlamaq və qabaqlamaq üçün belə texnologiyalar həyati əhəmiyyət daşıyır.

CryoSat peykinin proqram təminatının uzaqdan yenilənməsi və maqnit sahəsini ölçmək qabiliyyətinin artırılması kosmik müşahidələrin yeni dövrünü açır. Bu, elmi tədqiqatlarda və təbii fəlakətlərin idarə olunmasında insanlara daha çox güvən və ümid verir.