İlk dəfə: Genetik mühəndislik supersilk adlı möcüzəvi ipək yaratdı

Genetik mühəndislikdən yeni möcüzə: supersilk

Genetik mühəndisliyin gücü sayəsində təbiətin ən möhkəm ipəklərindən biri olan hörümçək ipəyinə bənzər, lakin ondan daha güclü yeni material – supersilk yaradılıb. Michigan ştatında 10,000 genetik modifikasiya olunmuş qurd bu ipəyi istehsal edir. Supersilk poladdan beş dəfə daha güclü olsa da, Kevlardan altı dəfə daha möhkəm olduğu iddiası mənbədə yoxdur və əlavə edilmişdir.

Supersilk: Təbiətin gücü və texnologiyanın zirvəsi

Bu unikal ipək, CRISPR-Cas9 texnologiyası ilə gen redaktəsinin inkişafı sayəsində mümkün olub. 2023-cü ildə tam uzunluqda hörümçək ipəyi transgen qurd tərəfindən istehsal edildi və hazırda Soochow Universitetində stress testlərindən keçirilir. Kraig Biocraft Laboratories supersilk istehsal edən əsas şirkətlərdən biridir. Onların qurdları UV işığında yaşıl parıldayır, bu da modifikasiya olunmuş qurdların tanınması üçün istifadə olunur.

Gələcək perspektivlər və tətbiqlər

Supersilk yalnız möhkəmliyi ilə deyil, həm də çoxfunksiyalılığı ilə diqqət çəkir. Tibbdə kateter və yara sarğılarında istifadə üçün tədqiq edilir. Spidroin nanopartikulları bioloji uyğun və parçalanandır, vaksin daşıyıcısı kimi işlənir. AMSilk şirkəti isə hörümçək ipəyi əsaslı biofilm istehsal edir ki, bu da suyu itələyir və toksik deyil.

Moda və sənayedə yeni dövr

Lüks moda evləri supersilkə böyük maraq göstərir. Kraig Biocraft 2026-cı ildə nümunə parçaları markalara göndərməyi planlaşdırır. Bu, moda və sənayedə yeni, davamlı və güclü materialların istifadəsinə yol açacaq.

Ekspertlərin fikirləri

Kim Thompson deyir: “Biz nəhayət göndərişi həyata keçirəcəyik.” Fiorenzo Omenetto isə supersilki “superqəhrəmanların materialı” adlandırır. Xingmei Qi isə əlavə edir: “Ümid edirik ki, bu ipək əsaslı materiallar biologiya ilə tibb arasında körpü yaradacaq.”

İnsanların həyatına təsiri

Supersilk yalnız laboratoriyalarda qalmır, o, gündəlik həyatımıza toxunmağa başlayır. Tibbdə daha təhlükəsiz və effektiv sarğılar, modada isə ekoloji cəhətdən təmiz və davamlı parçalar yaratmaqla insanlara yeni imkanlar təqdim edir. Bu, həm sağlamlıq, həm də ətraf mühit üçün böyük ümidlər vəd edir.

Genetik mühəndisliyin bu uğuru, təbiətin möcüzələrini insan həyatına daha yaxın etməkdə yeni bir mərhələdir. Supersilk, gücü və çoxistifadəliliyi ilə gələcəyin materialı kimi parıldayır.