İngiltərədə 700 illik runik yazılı qədim üzük necə tapıldı?

Qədim üzük: Tarixin sükutunu pozan tapıntı

İngiltərənin Quadring kəndində metal detektoristi Rafal Wesolowski qədim, gümüş və qızıldan hazırlanmış üzük tapıb. Bu üzük 700-1000-cü illərə aiddir və üzərində runik yazılar yer alır. Üzüyün çəkisi 4.51 qram, qalınlığı 2.33 millimetr, daxili diametri isə 18.94 millimetrdir.

Runik yazılar və sirli mesaj

Üzüyün üzərində +udnAnH(:)Ri*aHiSDe yazısı var, yazının başlanğıcında xaç işarəsi diqqəti çəkir. Ekspertlər yazının bir hissəsində Udnan adlı şəxsin adı ola biləcəyini düşünürlər və tərcümənin “Udnanın üzüyü” və ya “Udnanın üzüyü var” mənasında ola biləcəyini irəli sürürlər. Lakin yazının tam mənası hələ də tam aydın deyil. Yazı üzüyün hazırlanmasından sonra vurulub və üzükdə niello maddəsinin izləri tapılıb.

Ekspertlərin fikirləri və tapıntının əhəmiyyəti

British Museum və Nottinghamshire Universitetindən olan alimlər hesab edirlər ki, bu üzük yüksək statuslu şəxsin əşyası ola bilər. Martin Findell və Jasmin Higgs qeyd edirlər ki, bu tapıntı "fen-kənarı ərazilərdə yazı bacarığı olan elit qrupun mövcudluğunu göstərə bilər". Lisa Brundle isə üzüyü “dəyərli bir əşya” və “yazı bacarığı olan elit təbəqənin varlığına işarə” kimi qiymətləndirir.

Hüquqi status və gələcək perspektivlər

Üzük The Treasure Act 1996 qanununa əsasən xəzinə kimi qəbul edilə bilər, çünki tərkibində 10%-dən çox qiymətli metal var və 300 ildən çox yaşı var. Bu, onun qorunması və tədqiqi üçün geniş imkanlar açır. Tapıntı İngiltərədə nadir yazılı erkən orta əsr üzüklərindən biridir və tarixdə öz yerini alır.

Bu qədim üzük tarixə marağı olan hər kəs üçün yeni suallar yaradır və keçmişin sirlərini açmaqda mühüm rol oynayır.