İnka Labirintləri: Yeraltı Sirlər Necə Aşkarlanır?

Yeraltı Labirintlər: Əsrlərin Sirri Aşkarlandı

Kusko şəhərində yerləşən qədim İnka Günəş Məbədi, yalnız yerüstü möhtəşəmliyi ilə deyil, həm də yeraltı sirrləri ilə diqqət çəkir. Arxeoloqların son araşdırması əsrlərdir mövcudluğu barədə şayiələr dolaşan yeraltı tunel sisteminin varlığını təsdiqləyib. Bu tunellər, bəzi yerlərdə bir mildən çox uzanaraq, Günəş Məbədini Sacsahuaman qalasına və digər strateji nöqtələrə birləşdirir.

Tarixi Mənbələrdə İlk İstinadlar

İnka labirintlərinin mövcudluğu barədə ilk qeydlər XVI əsrə aiddir. 1594-cü ildə ispan Cizvit rahib tərəfindən yazılmış mətnlərdə bu tunellərin Günəş Məbədindən başlayaraq Kusko Katedralına qədər uzandığı qeyd olunub. Daha sonra, xronist Anello de Oliva bu yeraltı keçidlər haqqında əlavə məlumatlar təqdim edib. Bu mətnlər arxeoloqlara tunel sisteminin xəritəsini qurmaq üçün ilkin ipucları verib.

Arxeoloji Tədqiqatlar və Texnologiyanın Rolu

Araşdırma qrupu əvvəlcə akustik tədqiqat metodlarından istifadə edərək yeraltı boşluqları müəyyən edib. Daha sonra, torpaq-penetrasiya radarı vasitəsilə tunel sisteminin daha dəqiq xəritəsini hazırlayıblar. Arxeoloq Xorxe Kalero Flores mətbuat konfransında bildirib ki, əsas tunel Günəş Məbədini Sacsahuaman qalasına birləşdirir və sistem üç kiçik qoldan ibarətdir: biri San Kristobal kilsəsinin yaxınlığında, digəri qala ərazisində, üçüncüsü isə Callispuquio adlı bölgədə yerləşir.

Tunel Sisteminin Memarlıq Xüsusiyyətləri

Tunellər İnka xalqının unikal "qaz və ört" texnikası ilə inşa edilib. Əvvəlcə xəndəklər qazılıb, daha sonra daş divarlarla möhkəmləndirilib və üstü oyulmuş kirişlərlə örtülüb. Tunellər təxminən 2.6 metr enində və 1.6 metr hündürlüyündədir. Kalero Floresin sözlərinə görə, bu ölçülər tunellərin içərisində İnka zadəganlarının taxtda daşınmasına imkan verib.

Tunellərin Mədəni və Tarixi Əhəmiyyəti

Tədqiqatçılar hesab edirlər ki, bu tunel sistemi yerüstü Kusko şəhərinin küçə şəbəkəsinin yeraltı əksidir. Kusko, İnka İmperiyasının mərkəzi olaraq, həm mədəni, həm də strateji əhəmiyyət daşıyırdı. İndi isə bu tunellər qədim şəhərin tarixini daha dərindən anlamağa imkan verir. Arxeoloq Mildred Fernandez Palomino əlavə edib ki, "Növbəti mərhələdə tunellərə daxil olmaq üçün əsas nöqtələrdə qazıntılar aparılacaq."

İnsanlığa Təsiri

Bu kəşf yalnız arxeoloji maraq doğurmur, həm də İnka mədəniyyətinin dərinliklərini və onların mühəndislik bacarıqlarını üzə çıxarır. Kusko şəhəri, artıq turistlər üçün cazibədar bir məkan olmaqla yanaşı, indi də yeraltı sirrləri ilə daha çox diqqət çəkir. Bu tunellər, qədim mədəniyyətlərin nə qədər inkişaf etmiş olduğunu nümayiş etdirir və gələcək nəsillər üçün böyük bir irs kimi qalır.