İqlim Dəyişikliyinə Qarşı Yeni Ümid: Veerabhadran Ramanathanın Kəşfi Nədir?

İqlim Dəyişikliyinə Yeni Baxış

Veerabhadran Ramanathan 1970-ci illərdə NASA Langley Tədqiqat Mərkəzində çalışarkən, atmosferdəki iz qazlarının qlobal istiləşməyə təsirini araşdırmağa başladı. O, təsadüfən CFC-lərin (xlorofluorokarbonlar) qlobal istiləşmədə çox güclü təsirə malik olduğunu üzə çıxardı. Bir CFC molekulu təxminən 10,000 CO2 molekulunun istiləşmə təsirinə bərabər idi. Bu kəşf iqlim elmlərində inqilabi dönüş yaratdı.

Tədqiqatların Dünya Səhnəsinə Çıxışı

1975-ci ildə Ramanathanın işi nüfuzlu Science jurnalında dərc olundu. Eyni il The New York Times onun araşdırmasını ön səhifədə yayımladı və bu, geniş ictimaiyyətin diqqətini çəkdi. Ramanathan həmçinin CFC-lərin ozon təbəqəsini incəltdiyini aşkar etdi ki, bu da 1987-ci ildə Montreal Protokolunun qəbuluna səbəb oldu. Bu protokol CFC-lərin istehsalını qadağan edərək planetimizin qorunmasına böyük töhfə verdi.

Atmosferin Sirrləri və Yeni Kəşflər

Ramanathanın tədqiqatları yalnız CFC-lərlə məhdudlaşmadı. O, atmosferdə 3 kilometr qalınlığında hava çirkliliyi buludu aşkar etdi və su buxarının istiləşməni gücləndirdiyini sübut etdi. Buludların planetin soyumasına təsirini göstərməklə iqlim sisteminin mürəkkəbliyini daha dərindən anlamağa kömək etdi.

Elm və İnsanlıq Üçün Bir Ömür

Hal-hazırda 81 yaşında olan Ramanathan, Kaliforniyadakı Scripps Oceanography İnstitutunda iqlim və atmosfer elmləri üzrə professor kimi fəaliyyət göstərir. O, Kaliforniyada günəş enerjisi ilə işləyən evdə yaşayır və Tesla Model Y sürür. Gənclərə düzgün siyasətçiləri seçməyi tövsiyə edən alim, iqlim dəyişikliyi ilə mübarizədə fərdi addımlardan çox siyasi iradənin vacib olduğunu vurğulayır.

Nəticə

Ramanathanın səssiz, lakin təsirli araşdırmaları planetimizin gələcəyini qorumaq üçün elmi və siyasi qərarların əsasını qoydu. Onun kəşfləri sayəsində dünya iqlim dəyişikliyinin sürətini və təsirlərini daha yaxşı anlamağa başladı. Bu, insanlıq üçün həm xəbərdarlıq, həm də ümid mesajıdır.