İranda müharibə mövzusunda AI saxtakarlığı: Sosial mediada sürətlə yayılan təhlükə

Müharibə görüntülərində saxtakarlığın yeni üzü

Son dövrlərdə İran müharibəsi ilə bağlı sosial mediada yayılan videoların çoxu süni intellekt (AI) vasitəsilə yaradılıb. Bu görüntülər yüz milyonlarla baxış toplayaraq informasiya müharibəsini yeni səviyyəyə qaldırır. Məsələn, X platformasında viral olan AI videoları paylaşanların 99%-i pul qazanmaq məqsədilə fəaliyyət göstərir.

Real hadisələr və saxta görüntülər

28 fevralda ABŞ və İsrail İrana zərbələr endirib. İran isə İsrail, Körfəz ölkələri və bölgədəki ABŞ hərbi obyektlərinə dron və raket hücumları ilə cavab verib. Lakin bu hadisələrə aid olan peyk görüntülərinin bəziləri saxtadır. Tehran Times X platformasında yayılan peyk görüntüsünün 2024-cü ilin fevralında çəkilmiş real görüntüyə əsaslandığını iddia etsə də, Google SynthID aləti həmin görüntünün AI ilə yaradıldığını təsdiqləyib.

Sosial media platformalarının mübarizəsi

X platforması AI ilə yaradılan müharibə videolarını etiketləməyənləri müvəqqəti bloklamağa başlayıb. Platforma bildirir ki, viral AI videoları paylaşanların əksəriyyəti 5 milyon orqanik baxış və premium abunə tələb olunan Creator Revenue Sharing proqramında iştirak edir. Bu proqram viral AI məzmununu milyon baxış üçün 8-12 dollar (təxminən 13-20 AZN) arasında ödəyir. Beləliklə, AI ilə hazırlanan saxta videolar həm də gəlir mənbəyinə çevrilir.

Ekspertlərin narahatlığı

Queensland University of Technology-dən Timothy Graham deyir: “Bu miqyas həqiqətən qorxuncdur və müharibə bu problemi görməməzlikdən gəlmək mümkün deyil.” Oxford Internet Institute-dan Mahsa Alimardani əlavə edir ki, “Əvvəllər peşəkar video istehsalı tələb edən işlər indi AI ilə bir neçə dəqiqəyə mümkün olur.”

İnsanların etibarına zərbə

Süni intellektlə yaradılan saxta görüntülər insanların doğru məlumat almaq haqqını təhlükəyə atır. Victoire Rio bildirir: “Bu cür saxta videolar insanların təsdiqlənmiş məlumatlara olan etibarını ciddi şəkildə azaldır.” Sosial mediada AI məzmunun avtomatik və sürətli yayılması isə vəziyyəti daha da mürəkkəbləşdirir.

Nəticə

İranda müharibə mövzusunda yayılan AI saxtakarlığı informasiya müharibəsinin yeni mərhələsini göstərir. İnsanlar həqiqəti saxtadan ayırmaqda çətinlik çəkir, sosial platformalar isə bu təhlükəyə qarşı tədbirlər görməyə çalışır. Bu vəziyyət informasiya mühitində etibarın qorunmasının nə qədər vacib olduğunu bir daha xatırladır.