İtaliyada data mərkəzləri: Su sərfiyyatında milyardlıq artım niyə narahat edir?

Data mərkəzləri və suyun görünməz yükü

İtaliyada data mərkəzləri sürətlə genişlənir. Politecnico di Milano-nun məlumatına görə, 2025-ci ildə ölkədə 609 MW gücündə data mərkəzləri fəaliyyət göstərəcək. Bu mərkəzlərin soyutma sistemləri üçün illik su sərfi 2 milyard litrədək qiymətləndirilir. Milano isə bu gücün 68%-ni özündə cəmləşdirir və Avropanın investisiyalarının 23%-ni cəlb edir.

Böyük investisiyalar, böyük su sərfi

2023-2025-ci illərdə data mərkəzlərinə 7,1 milyard avro sərmayə qoyulub. 2026-2028-ci illərdə isə 83 yeni layihə planlaşdırılır və onların dəyəri 25,4 milyard avro təşkil edir. Bu layihələr su sərfini daha da artıracaq, çünki yeni çiplər və texnologiyalar soyutma üçün daha çox su tələb edir.

Qlobal perspektiv və ekoloji çağırışlar

Kaliforniya Universiteti Riverside-nin hesabatına görə, qlobal data mərkəzlərinin su sərfi 2025-ci ildə 2,7 trilyard litr, 2030-cu ildə isə 4,7 trilyard litr proqnozlaşdırılır. Google, Microsoft, Meta və Amazon kimi nəhənglər 2030-cu ilədək "Water Positive" hədəfi qoyaraq istifadə etdiklərindən daha çox təmiz suyu cəmiyyətlərə qaytarmağı planlaşdırırlar.

Ekspertlərin fikirləri və ictimai narahatlıqlar

Legambiente təşkilatı data mərkəzlərinin köhnə sənaye sahələrində yerləşdirilməsini tövsiyə edir. Onlar suyun istilik məqsədli istifadəsinə ehtiyatla yanaşırlar. Marina Natalucci deyir ki, ümumi baxışdan müsbət tərəflər üstünlük təşkil edir və artımın idarə olunması vacibdir. Damiano Di Simine isə bildirir ki, su sərfi onun üçün ən az narahatlıq doğuran məsələdir, xüsusilə Milano ərazisində su ehtiyatları bol olduğu üçün. Lakin torpaq istifadəsi və ətraf mühitin qorunması daha böyük narahatlıq yaradır.

İnsanlar və gələcək

Data mərkəzlərinin tikintisi yeni iş yerləri yaradır, lakin ətraf mühitə təsiri də qaçılmazdır. İtaliyada və dünyada su ehtiyatlarının məhdud olduğu bir vaxtda, bu sərfiyyat həm sosial, həm də ekoloji problemlər yaradır. Hər bir ChatGPT sessiyası təxminən yarım litr su sərf edir – bu, gündəlik həyatımızda görünməyən, amma böyük təsirə malik bir yükdür.

Data mərkəzlərinin enerji sərfini azaltmaq üçün addımlar atılır, lakin su istifadəsi hələ də ciddi çağırış olaraq qalır. Bu məsələ həm texnoloji inkişafın, həm də dayanıqlı gələcəyin kəsişməsində dayanır.