İtaliyada VR ilə Aydın Yuxu Bacarığını İlk Dəfə Öyrənmək Mümkündür
...
Süni intellekt
Oxumaq vaxt alır?
Məqalələri dinləyə bilərsizAydın yuxu: nadir bacarığın sirri
Aydın yuxu, yəni yuxuda olduğunu fərq etmək və yuxunu idarə etmək bacarığı, əvvəllər çox az insanda rast gəlinirdi. Bu fenomen əsasən REM yuxusu zamanı baş verir. İtaliyanın Trento Universitetinin tədqiqatçıları bu bacarığı öyrənmək üçün virtual reallıq (VR) texnologiyasından istifadə edərək yeni metodlar hazırlayıblar.
Təcrübənin detalları və metodları
Tədqiqatda üç qrup iştirak edib. Təcrübə qrupunda 13 nəfər var idi və onlara açıq müşahidə meditasiya təlimləri verildi. Bu qrup həmçinin yuxu mövzulu VR proqramı — LucidDreamingVR — ilə səkkiz sessiya keçdi. Bu proqram Tibet yuxu yoqasından ilhamlanıb və yuxu işarələrini tanımaq, reallıq yoxlamaları etmək və yuxunu idarə etməyi öyrətmək məqsədi daşıyırdı.
Digər iki qrup — 13 nəfərlik nəzarət qrupu və 12 nəfərlik VR nəzarət qrupu — yuxu ilə əlaqəsi olmayan məşqlər və VR proqramları ilə məşğul oldu. Bütün iştirakçılar yuxu xatırlama və reallıq yoxlaması məşqləri etdilər, yuxu gündəliyi tutdular. Telefon saatları isə hər saat zəng edərək reallıq yoxlamalarını xatırlatdı.
Nəticələr və maraqlı tapıntılar
Təcrübə qrupu iştirakçılarının 11-i ən azı bir dəfə aydın yuxu gördüyünü bildirdi. Nəzarət qrupunda bu rəqəm 8, VR nəzarət qrupunda isə 4 nəfər oldu. Aydın yuxu görmə nisbəti təcrübə qrupunda 12%, nəzarət qrupunda 3%, VR nəzarət qrupunda isə 1% təşkil etdi. Maraqlıdır ki, təcrübə qrupu ümumi yuxu xatırlama sayına görə ən aşağı göstəriciyə malik idi, yəni onlar daha az adi yuxu xatırlayırdılar. Bu nəticələr göstərir ki, açıq müşahidə meditasiya ilə yuxu mövzulu VR təlimlərinin birləşməsi aydın yuxu bacarığını artırmağa kömək edir.
Ekspertlərin fikirləri və gələcək perspektivlər
Tədqiqat müəllifləri bildirirlər ki, reallıq yoxlamalarının təkrarlanması bu vərdişin yuxulara da keçməsini təmin edir. Onlar həmçinin vurğulayırlar ki, immersiv mühitlərin kognitiv bacarıqları artırmaq üçün effektiv vasitə olduğunu göstərən nəticələr əldə edilib. Lakin tədqiqatda nəzarət qrupları meditasiya etmədiyi üçün hansı təlim hissəsinin daha təsirli olduğu dəqiq müəyyənləşdirilməyib. Bundan əlavə, yuxu zamanı obyektiv yoxlamalar aparılmayıb.
İnsan həyatına təsiri və gələcək tədqiqatlar
Aydın yuxu bacarığının inkişafı insanların yuxularını idarə etməsinə, qorxularla üzləşməsinə və yaradıcılıq potensialını artırmasına şərait yarada bilər. Trento Universitetinin tədqiqatçıları bu sahədə daha geniş və dərin araşdırmalar aparmağı planlaşdırır. Bu yenilikçi yanaşma texnologiya və qədim meditasiya təcrübələrinin birləşməsi ilə insan şüurunun sirrlərinə yeni qapılar açır. Aydın yuxu artıq yalnız nadir bacarıq deyil, öyrənilə bilən bir bacarıq kimi inkişaf edir.