James Webb teleskopu ilk dəfə ekzoplanet L 98-59 d-nin sirrini açdı

Kosmosun yeni sirri: L 98-59 d

James Webb Kosmos Teleskopu astronomları yenidən heyrətləndirib. 35 işıq ili uzaqlıqda yerləşən kiçik qırmızı ulduzun ətrafında dövr edən L 98-59 d adlı ekzoplanet kəşf olunub. Bu planet Yer ölçüsünün təxminən 1.6 qatıdır və çox aşağı sıxlığa malikdir.

Atmosferdə çürük yumurta qoxusu

Tədqiqatçılar L 98-59 d-nin atmosferində hidrogen sulfid qazını aşkar ediblər. Bu qaz çürük yumurta qoxusuna bənzəyir və ekzoplanetin unikal kimyəvi tərkibini göstərir. Atmosferdə həmçinin kükürd dioksid və digər kükürd əsaslı molekullar da mövcuddur ki, bu da planetin qeyri-adi təbiətini təsdiqləyir.

Ərimiş lava okeanı və planetin tarixi

L 98-59 d-nin səthi altında ərimiş silikatlardan ibarət mantiyanın olduğu və planetin bütün səthini əhatə edən magma okeanının mövcud olduğu müəyyən edilib. Bu magma rezervuarı planetin hidrogen və kükürd zəngin atmosferini uzun müddət qoruyub saxlamasına kömək edir. Tədqiqatçılar bildirirlər ki, L 98-59 d əvvəllər daha böyük sub-Neptun planet olub, lakin milyardlarla il ərzində soyuyub və ölçüsünə görə kiçilib.

Ekspertlərin fikirləri

Oksford Universitetindən tədqiqat komandası bu kəşfi Nature Astronomy jurnalında dərc edib. Komandanın rəhbəri Harrison Nicholls bildirib: “Bu kəşf göstərir ki, astronomların kiçik planetləri təsnif etmək üçün istifadə etdiyi kateqoriyalar çox sadə ola bilər. Bu ərimiş planet həyat üçün əlverişli olmasa da, Günəş sistemimizdən kənarda mövcud olan planetlərin müxtəlifliyini əks etdirir. Başqa hansı növ planetlər kəşf edilməyi gözləyir?”

İnsanlar üçün mənası

Bu ekzoplanetin kəşfi kainatdakı planetlərin müxtəlifliyini və mürəkkəbliyini daha yaxşı anlamağa imkan verir. L 98-59 d kimi qeyri-adi planetlər həyatın mümkünlüyü və kosmik tədqiqatların gələcəyi üçün yeni perspektivlər açır. Hər kəşf bizi öz planetimizdən kənarda yeni dünyalar axtarmağa daha da yaxınlaşdırır.