Kainatda Minlərlə Şüurlu Həyat Növünün Mövcudluğu: Niyə İndi Daha Realdır?
...
Süni intellekt
Oxumaq vaxt alır?
Məqalələri dinləyə bilərsizKainatda şüurun sərhədlərini genişləndirmək
Nicolaus Copernicusun Günəş sistemində Yer kürəsinin unikal olmadığını göstərməsi elmi dünyada inqilab yaratdı. İndi isə alimlər şüurun yalnız karbon əsaslı substratda, yəni Yer kürəsində yaranmadığını düşünürlər. Eric Schwitzgebel və Jeremy Pober kimi tədqiqatçılar şüurun substrat çevikliyi mövzusunu müzakirə edir.
Şüurun müxtəlif substratlarda mövcudluğu
Schwitzgebel və Pober hesab edir ki, şüur müxtəlif substratlarda – yəni fərqli maddi əsaslarda – mövcud ola bilər. Bu, şüurun spesifikliyindən asılıdır və onun yalnız Yer kürəsindəki kimi karbon əsaslı substratda yaranması məcburi deyil. Onların fikrincə, kainatda minlərlə müxtəlif şüurlu növ ola bilər.
Kainatdakı şüurlu həyatın ehtimalı
Alimlər texnoloji sivilizasiyaların nadir olduğunu qəbul etsələr də, hər qalaktikada milyonlarla planetin şüurlu həyat formalarına ev sahibliyi edə biləcəyini ehtimal edirlər. Müşahidə olunan kainatda isə kvintilyonlarla belə planetin mövcudluğu mümkündür. Bu, Yer kürəsindəki həyat formalarından tamamilə fərqli şüurlu varlıqların kainatda geniş yayıla biləcəyini göstərir.
Elm və fəlsəfə arasında dialoq
Şüurun dəqiq tərifi alimlər arasında hələ də yekdil deyil. Schwitzgebel və Pober bildirirlər ki, “funksional mürəkkəb, davranış baxımından inkişaf etmiş varlıqlar müşahidə olunan kainatda dəfələrlə yaranıb və ya yaranacaq”. Onlar həmçinin qeyd edirlər ki, “Copernicusun prinsipinə zidd olar ki, bu müxtəlif varlıqlar arasında yalnız biz, yaxud bizim substratımızı paylaşan az sayda varlıq şüurludur”.
İnsanlığın kainatdakı yeri yenidən qiymətləndirilir
Bu müzakirələr insanlığın kainatdakı unikal mövqeyini sual altına alır və şüurlu həyatın müxtəlif formalarının mövcudluğu barədə yeni perspektivlər açır. Kainatın dərinliklərində hələ kəşf edilməmiş şüurlu varlıqların olması ehtimalı insan təxəyyülünü genişləndirir və gələcək tədqiqatlar üçün yeni istiqamətlər yaradır.