Kamboca mağaralarında 11 yeni növ: Təbiətin gizli dünyası açılır

Kamboca karstlarında nadir kəşflər

2023-2025-ci illər arasında Kambocanın karst bölgələrində aparılan geniş araşdırmalar nəticəsində 11 yeni heyvan növü aşkar edilib. Fauna & Flora təşkilatının nümayəndələri 64 mağaranı və 10 təpəni diqqətlə tədqiq edərək, bu unikal ekosistemin zənginliyini üzə çıxarıblar.

Yeni növlərin xüsusiyyətləri

Tapılan növlər arasında turkuaz rəngli pit viper ilanı xüsusi maraq doğurur. Bu ilan başında istiliyə həssas orqana sahibdir və isti qanlı qurbanlarını tapmaq üçün istifadə edir. Rəsmi adı hələ müəyyən edilməyib.

Bundan başqa, Taylanddakı bir mağara məbədində tapılan Gekko shiva adlı sürünən növü Hindu məbudu Şivaya görə adlandırılıb. Bu ekzotik gecko Gehyra cinsinə aiddir və ev heyvanı ticarətində hədəfə çevrilə biləcəyi üçün ona hüquqi qoruma verilməsi üçün rəsmi adlandırılması vacibdir.

2024-cü ildə müəyyən edilən Kamping Poi bent-toed gecko (Cyrtodactylus kampingpoiensis) isə bölgədəki bioloji müxtəlifliyin daha bir sübutudur. Bu növün müxtəlif populyasiyaları fərqli şəkildə təkamül edib.

Retikulyasiya edilmiş piton 7 metrdən uzun ola bilər və dünyanın ən uzun ilanlarından biridir. Kamboca mavi qıvrım agama növü isə 2021-ci ildə tanınıb və təhlükə altında olduqda rəngini dəyişə bilir.

Ekoloji və mədəni əhəmiyyət

Karstlar yalnız bioloji zənginlik məkanı deyil, həm də yerli əhali üçün müqəddəs sayılır. Bir çox mağara Buddist məbədlərinə çevrilib və ziyarətçilər, ibadətçilər üçün xüsusi məkanlar təşkil edir. Lakin bu təbii sərvətlər sement istehsalı üçün daş karxanalarında istifadə olunur ki, bu da ekosistemin gələcəyini təhlükə altına qoyur.

Fauna & Flora və Kamboca Ətraf Mühit Nazirliyi karstların qorunması üçün ciddi xəbərdarlıqlar edir. Onların sözlərinə görə, bəzi növlər yalnız bir təpədə yaşayır və həmin təpənin dağıdılması onların yox olmasına səbəb ola bilər. Buna görə hüquqi və ekoloji müdafiə tədbirlərinin görülməsi vacibdir.

İnsan və təbiət arasında incə tarazlıq

Bu kəşflər Kambocanın təbiətinə yeni baxış gətirir. Hər yeni növ təbiətin nə qədər zəngin və həssas olduğunu göstərir. Yerli icmalar və tədqiqatçılar bu nadir canlıların qorunması üçün birgə səylərini artırmalıdırlar. Karstların qorunması həm ekoloji, həm də mədəni irsin gələcək nəsillərə ötürülməsi üçün həyati əhəmiyyət daşıyır.